1 Ocak, sadece yeni yılın başlangıcı değil; tarih boyunca dünya ve Türkiye açısından pek çok önemli olaya, doğuma ve ölüme sahne oldu. Jülyen takviminin kabulünden Sudan’ın bağımsızlığına, Türkiye’nin ilk futbol federasyonundan bilimsel keşiflere kadar 1 Ocak’ta yaşanan önemli tarihsel dönüm noktalarını derledik.

1 Ocak’ta Bugün – Öne Çıkan Tarihi Olaylar

Takvim ve Kültürel Olaylar

• Miladi takvime göre yılın ilk günü olarak kutlanır ve yılbaşıdır.

Tarihten Önemli Olaylar

• M.Ö 45 – Jülyen takvimi ilk kez yürürlüğe girdi; 1 Ocak artık yılın başlangıcı oldu.

• 1515 – Fransa’da I. François tahta çıktı.

• 1801 – Cüce gezegen Ceres keşfedildi.

• 1923 – Türkiye’nin ilk futbol federasyonu “Türkiye İdman Cemiyetleri İttifakı” kuruldu.

• 1926 – Türkiye’de uluslararası takvim ve saat kullanılmaya başlandı (Gregoryen takviminin kabulu süreci).

• 1929 – Anadolu demiryolu hattı ile Haydarpaşa Limanı millileştirildi.

• 1956 – Sudan bağımsız bir cumhuriyet olduğunu ilan etti.

• 1958 – Avrupa Topluluğu kuruldu.

• 1959 – Küba Devrimi zaferle sonuçlandı; Batista yeni yılın ilk saatlerinde kaçtı.

• 1960 – Kamerun, BM yönetiminden bağımsızlığını kazandı.

1 Ocak’ta Doğan Önemli Kişiler

Tarih boyunca bu tarihte doğan pek çok kişi arasında öne çıkanlar (dünya çapında):

• Ali el-Rıza (Ali al-Ridha) – 8. İmam, İslam’da önemli bir şahsiyet (766)

• Huldrych Zwingli – Reformasyon lideri (1484)

Türkiye özelinde 1 Ocak’ta doğan isimler:

• Gündüz Kılıç, Galatasaraylı ünlü futbolcu.

(Not: Türk doğum tarihi listeleri kapsamlıdır; sadece örnekler verilmiştir.)

1 Ocak’ta Yaşamını Yitirenler

• Dünya tarihinden dikkat çekici kayıtlardan bazıları (örneklem):

  • Vefat eden ünlü isimler Wikipedia ve arşivlerde listelenmektedir.

(Not: Belirli isimlerin listesi kaynaklarda geniş şekilde yer alır.)

Türkiye ve İslam Tarihi Bağlamında 1 Ocak

Türkiye Tarihi

• 1923’te Türkiye’de futbolun örgütlenmesinin temeli atıldı

• 1926’dan itibaren Gregoryen takvim ile yeni yıl başlangıcı olarak resmi kabul süreci hız kazandı

İslam Tarihi
Her ne kadar İslam tarih takvimi Ay yılına göre hesaplandığı için 1 Ocak, doğrudan İslam tarihi olaylarıyla eşleştirilmez; ancak İslam kültüründe yılbaşı yerine hicri yılbaşı olan 1 Muharrem tarihi esas alınır. (Not: Kaynağında doğrudan 1 Ocak ile ilişkilendirilebilecek önemli İslami olaylar yaygın değildir.)

Bilgi Notu

• 1 Ocak tarihi aynı zamanda birçok ülkede özel kutlamalar ve ulusal günlere denk gelir; örneğin Sudan Bağımsızlık Günü gibi.

• Gregoryen takviminin kabulü ile birlikte modern dünyada yılbaşı kutlamaları bugün yaygınlaşmıştır.