17 Ağustos tarihinde Türkiye ve dünya tarihine damga vuran birçok gelişme yaşandı. 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi binlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden olurken, Osmanlı ve Türkiye tarihinde de önemli gelişmeler bu tarihte yaşandı. İşte 17 Ağustos'ta tarihte bugün yaşananlar, doğanlar ve hayatını kaybedenler...

17 Ağustos'ta tarihte bugün neler oldu?

Takvimler 17 Ağustos'u gösterdiğinde tarihin farklı dönemlerinde önemli siyasi, askeri, toplumsal ve doğal olaylar yaşandı. Türkiye açısından 17 Ağustos'un en acı hatırası ise 1999 yılında meydana gelen Marmara Depremi oldu.

17 Ağustos 1999 Marmara Depremi

17 Ağustos 1999'da saat 03.02'de Kocaeli'nin Gölcük ilçesi merkezli büyük bir deprem meydana geldi. AFAD kayıtlarına göre Mw 7,6 büyüklüğündeki deprem yaklaşık 45 saniye sürdü.

Deprem başta Kocaeli, Sakarya, Yalova ve İstanbul olmak üzere Marmara Bölgesi'nin geniş bölümünde ağır yıkıma neden oldu. Resmi verilere göre 17.480 kişi hayatını kaybetti, 23.781 kişi yaralandı. 285 binden fazla konut ve 42 binden fazla iş yeri hasar gördü.

17 Ağustos 1999 depremi, Türkiye'nin afet yönetimi tarihinde de önemli bir dönüm noktası oldu. AFAD, bu depremin Türkiye'de afet yönetimi ve koordinasyon anlayışının yeniden ele alınmasında belirleyici olduğunu belirtiyor.

1668: Anadolu'yu sarsan büyük deprem

17 Ağustos 1668'de Kuzey Anadolu'da meydana gelen büyük deprem, tarihin en yıkıcı sarsıntılarından biri olarak kayıtlara geçti. Merkezinin Samsun'un Ladik çevresi olduğu belirtilen deprem, Bolu'dan Erzincan'a kadar geniş bir bölgede etkili oldu ve yaklaşık 8 bin kişinin hayatını kaybettiği aktarılıyor.

1787: Osmanlı-Rus Savaşı

17 Ağustos 1787 tarihinde Osmanlı-Rus Savaşı başladı. Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki savaş, Karadeniz ve Balkanlar başta olmak üzere bölgedeki güç dengelerini etkileyen önemli mücadelelerden biri oldu.

1907: II. Abdülhamid'den otomobil ve motosiklet izni

17 Ağustos 1907'de Sultan II. Abdülhamid döneminde motosiklet ve otomobil gibi sıvı yakıtla çalışan modern taşıtların Osmanlı topraklarına ithaline izin verildi. Bu gelişme, Osmanlı'nın yeni ulaşım teknolojileriyle temasının dikkat çekici örneklerinden biri olarak tarihe geçti.

1915: Çanakkale'de Kireçtepe Muharebesi

17 Ağustos 1915'te Çanakkale Savaşları sırasında Kireçtepe Muharebesi yaşandı. Osmanlı kuvvetleri muharebede önemli bir savunma başarısı elde etti.

1922: Mustafa Kemal Paşa cepheye hareket etti

17 Ağustos 1922'de, Büyük Taarruz öncesindeki hazırlıklar sürerken Mustafa Kemal Paşa gece gizlice cepheye doğru hareket etti. Bu süreç, 26 Ağustos'ta başlayacak Büyük Taarruz'un öncesindeki kritik hazırlık döneminin önemli gelişmelerinden biri oldu.

1945: Endonezya bağımsızlığını ilan etti

17 Ağustos 1945'te Endonezya, Japon işgalinin sona ermesinin ardından Hollanda'dan bağımsızlığını ilan etti. Bu tarih bugün Endonezya'nın bağımsızlık günü olarak kutlanıyor.

1949: Karlıova depremi

17 Ağustos 1949'da Erzurum, Bingöl ve Karlıova çevresinde büyük bir deprem meydana geldi. Yaklaşık 450 kişinin hayatını kaybettiği, 1.500'den fazla evin yıkıldığı bildirildi.

1967: Aliağa Rafinerisi'nin temeli atıldı

17 Ağustos 1967'de İzmir Aliağa Rafinerisi'nin temeli, dönemin Başbakanı Süleyman Demirel tarafından atıldı.

1996: Rusya-Çeçenistan ateşkesi

17 Ağustos 1996'da Rusya ile Çeçenistan arasında Birinci Çeçen Savaşı'nı sona erdirmeye yönelik resmi ateşkes anlaşması imzalandı.

17 Ağustos'ta doğan ünlüler

17 Ağustos, sanat ve edebiyat dünyasından önemli isimlerin doğum günleri arasında yer alıyor.

Hüseyin Rahmi Gürpınar (1864): Türk edebiyatının önemli romancılarından Hüseyin Rahmi Gürpınar, 17 Ağustos 1864'te İstanbul'da dünyaya geldi. Şık, Şıpsevdi, Gulyabani ve Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç gibi eserleriyle tanındı.

Robert De Niro (1943): Oscar ödüllü Amerikalı oyuncu Robert De Niro, 17 Ağustos 1943'te New York'ta doğdu. The Godfather Part II ve Raging Bull gibi filmlerdeki performanslarıyla sinema tarihinin öne çıkan oyuncuları arasında yer aldı.

Sean Penn (1960): Amerikalı oyuncu ve yönetmen Sean Penn, 17 Ağustos 1960'ta Santa Monica'da doğdu. Oyunculuğunun yanı sıra yönetmenlik çalışmalarıyla da tanındı.

17 Ağustos'ta hayatını kaybeden önemli isimler

Veli Mahmud Paşa (1474): Osmanlı'nın önemli devlet adamlarından ve sadrazamlarından Veli Mahmud Paşa, 17 Ağustos 1474'te hayatını kaybetti.

Fernand Léger (1955): Fransız ressam ve heykeltıraş Fernand Léger, 17 Ağustos 1955'te vefat etti.

Necmettin Halil Onan (1968): Türk şair ve edebiyatçı Necmettin Halil Onan, 17 Ağustos 1968'de hayatını kaybetti.

Ludwig Mies van der Rohe (1969): Modern mimarlığın en önemli isimlerinden Alman-Amerikan mimar Ludwig Mies van der Rohe, 17 Ağustos 1969'da vefat etti.

Ahmet Kireççi (1978): Türk güreşçi Ahmet Kireççi, 1948 Londra Olimpiyatları'nda Türkiye'ye altın madalya kazandıran sporculardan biri olarak 17 Ağustos 1978'de hayatını kaybetti.

Muhammed Ziya ül Hak (1988): Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Ziya ül Hak, 17 Ağustos 1988'de meydana gelen uçak kazasında hayatını kaybetti.

Ziya Taşkent (1999): Türk bestekâr ve ses sanatçısı Ziya Taşkent, 17 Ağustos 1999'da meydana gelen Marmara Depremi'nde hayatını kaybeden isimler arasında yer aldı.

17 Ağustos'un Türkiye ve İslam tarihi açısından önemi

17 Ağustos, doğrudan belirli bir İslami bayram veya kandil günü olarak sabitlenmiş bir tarih değildir. Ancak Osmanlı tarihi bakımından önemli olaylara sahne olmuştur.

1787'de Osmanlı-Rus Savaşı'nın başlaması, 1907'de II. Abdülhamid döneminde modern taşıtların ithaline izin verilmesi ve Osmanlı'nın Çanakkale savunmasında 1915'te Kireçtepe Muharebesi gibi gelişmeler, 17 Ağustos'un Türk-İslam tarihindeki yerini güçlendiren başlıklardır.

Ayrıca 1668 Kuzey Anadolu Depremi ve 1999 Marmara Depremi gibi büyük afetlerin aynı tarihe denk gelmesi, 17 Ağustos'u Türkiye'nin toplumsal hafızasında özel bir yere taşımıştır.

17 Ağustos neden önemli?

Bugün özellikle 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi nedeniyle Türkiye'nin hafızasında acı bir gün olarak yer alıyor. Depremin üzerinden yıllar geçmesine rağmen kaybedilen binlerce vatandaşın hatırası yaşatılıyor. AFAD da 17 Ağustos depremini Türkiye'nin afet yönetimi açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriyor.

17 Ağustos aynı zamanda tarih boyunca savaşlardan doğal afetlere, bağımsızlık hareketlerinden kültür ve sanat dünyasına kadar pek çok önemli gelişmeye tanıklık etmiş bir tarih olarak öne çıkıyor.