22 Ağustos’ta tarihte bugün neler oldu?

Takvimler 22 Ağustos’u gösterdiğinde tarih boyunca savaşlardan siyasi gelişmelere, doğal afetlerden kültür ve sanata kadar pek çok önemli olay yaşandı. Türkiye ve İslam tarihi açısından da 22 Ağustos dikkat çeken tarihler arasında yer alıyor.

1509 – İstanbul’da büyük deprem meydana geldi

22 Ağustos 1509 tarihinde İstanbul ve çevresinde büyük bir deprem meydana geldi. Osmanlı tarihindeki en önemli doğal afetlerden biri olarak kabul edilen deprem, dönemin kaynaklarında büyük yıkıma ve can kayıplarına yol açan bir felaket olarak anlatıldı. Deprem daha sonraki dönemlerde “Küçük Kıyamet” olarak da anıldı.

1703 – III. Ahmed Osmanlı tahtına çıktı

22 Ağustos 1703 tarihinde II. Mustafa tahttan indirildi ve yerine kardeşi III. Ahmed Osmanlı padişahı oldu. III. Ahmed’in 27 yıl süren saltanatı, Osmanlı tarihinin önemli dönemlerinden birine sahne oldu.

III. Ahmed döneminin özellikle Lale Devri, matbaanın Osmanlı topraklarında kullanılmaya başlanması ve Avrupa ile ilişkilerin yoğunlaşması bakımından önemli bir yeri bulunuyor.

1876 – Feshane işçilerinden dikkat çeken hak arayışı

22 Ağustos 1876'da İstanbul Feshane’de çalışan kadın işçiler, ödenmeyen ücretleri nedeniyle Babıali’ye giderek haklarını talep etti. Olay, Osmanlı dönemindeki çalışma hayatı ve işçi hareketleri açısından dikkat çekici gelişmelerden biri olarak tarihe geçti.

1909 – Hilafetin yetkileri sınırlandırıldı

22 Ağustos 1909, Osmanlı’daki hilafet kurumu açısından da önemli bir tarihtir. 31 Mart Vakası sonrasında çıkarılan düzenlemeyle halifenin hak ve yetkileri daha da sınırlandırıldı. Bu gelişme, Osmanlı Devleti’nde padişahlık ve hilafet makamlarının siyasi gücündeki değişimin önemli aşamalarından biri oldu.

1935 – Alacahöyük kazıları başladı

22 Ağustos 1935'te Atatürk’ün yönlendirmesiyle Alacahöyük’te önemli arkeolojik kazılar başladı. Çorum’daki kazılar, Anadolu’nun eski uygarlıklarının ve özellikle Hitit döneminin araştırılması açısından Türk arkeoloji tarihinin önemli çalışmalarından biri oldu.

1942 – Brezilya, Almanya ve İtalya’ya savaş ilan etti

II. Dünya Savaşı sırasında Brezilya, 22 Ağustos 1942’de Almanya ve İtalya’ya karşı savaş ilan ederek Müttefikler safında savaşa katıldı.

1946 – Türkiye, Sovyetler Birliği’nin Boğazlar taleplerini reddetti

22 Ağustos 1946’da Türkiye, Sovyetler Birliği’nin İstanbul ve Çanakkale Boğazları üzerindeki taleplerini reddetti. Boğazlar meselesi, Türkiye’nin savaş sonrası dönemde dış politika yöneliminde ve Batı ile ilişkilerinin güçlenmesinde önemli bir yere sahip oldu.

1961 – Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu kuruldu

Üniversite öğrencilerinin barınma ve maddi destek ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu 22 Ağustos 1961’de kuruldu. Kurum, sonraki yıllarda milyonlarca öğrencinin eğitim hayatında önemli rol üstlendi.

22 Ağustos’ta kimler doğdu?

1926 – Ümit Yaşar Oğuzcan

Türk edebiyatının önemli şairlerinden Ümit Yaşar Oğuzcan, 22 Ağustos 1926’da dünyaya geldi. Şiirlerinde aşk, ayrılık, yalnızlık ve yaşam gibi temaları işleyen Oğuzcan, Türk şiirinde kendine özgü bir yer edindi.

1942 – Uğur Mumcu

Türk basınının ve araştırmacı gazeteciliğin önemli isimlerinden Uğur Mumcu, 22 Ağustos 1942’de Kırşehir’de doğdu. Gazetecilik yaşamı boyunca siyaset, terör, silah kaçakçılığı ve devlet-mafya ilişkileri gibi konularda araştırmalarıyla tanındı.

Uğur Mumcu, 24 Ocak 1993’te Ankara’daki evinin önünde düzenlenen bombalı suikast sonucu hayatını kaybetti.

1862 – Claude Debussy

Fransız besteci Claude Debussy, 22 Ağustos 1862’de doğdu. Modern klasik müziğin gelişiminde önemli rol oynayan Debussy, özellikle izlenimci müziğin öncü isimlerinden biri olarak kabul edilir.

1902 – Leni Riefenstahl

Alman yönetmen, oyuncu ve fotoğrafçı Leni Riefenstahl, 22 Ağustos 1902’de doğdu. Özellikle 1930’lu yıllarda çektiği propaganda filmleriyle sinema tarihinde tartışmalı ancak etkili bir yer edindi.

22 Ağustos’ta kimler öldü?

1972 – Orhan Seyfi Orhon

Türk edebiyatının Beş Hececiler topluluğunun önemli temsilcilerinden şair ve yazar Orhan Seyfi Orhon, 22 Ağustos 1972’de hayatını kaybetti.

1978 – Jomo Kenyatta

Kenya’nın bağımsızlık mücadelesinin önemli liderlerinden ve ülkenin ilk devlet başkanı Jomo Kenyatta, 22 Ağustos 1978’de hayatını kaybetti.

1985 – Turgut Uyar

Modern Türk şiirinin en önemli isimlerinden Turgut Uyar, 22 Ağustos 1985’te İstanbul’da hayatını kaybetti. “Dünyanın En Güzel Arabistanı”, “Tütünler Islak” ve “Büyük Saat” gibi eserleriyle Türk şiirinde kalıcı bir iz bıraktı.

1986 – Celal Bayar

Türkiye Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 22 Ağustos 1986’da 103 yaşında hayatını kaybetti.

Millî Mücadele döneminde görev alan, Atatürk döneminde başbakanlık yapan ve Demokrat Parti’nin kurucuları arasında bulunan Bayar, Türkiye’nin tek partili dönemden çok partili siyasi hayata geçiş sürecinin önemli isimlerinden biri oldu.

2000 – Ebulfez Elçibey

Azerbaycan’ın bağımsızlık döneminin önemli liderlerinden ve ülkenin ikinci cumhurbaşkanı Ebulfez Elçibey, 22 Ağustos 2000’de Ankara’da hayatını kaybetti.

2017 – Feyyaz Berker

Tekfen Holding’in kurucularından iş insanı Feyyaz Berker, 22 Ağustos 2017’de hayatını kaybetti. Berker aynı zamanda TÜSİAD’ın kurucu başkanları arasında yer aldı.

2017 – Şükrü Kızılot

Vergi uzmanı, akademisyen ve yazar Şükrü Kızılot, 22 Ağustos 2017’de hayatını kaybetti. Kızılot, vergi mevzuatını sade bir dille geniş kitlelere anlatmasıyla tanındı.

22 Ağustos’un Türkiye ve İslam tarihi açısından önemi

22 Ağustos, yalnızca dünya tarihindeki gelişmelerle değil, Türk, Osmanlı ve İslam tarihi bakımından da dikkat çekiyor. 1509 İstanbul depremi Osmanlı döneminin en büyük doğal afetlerinden biri olarak tarihe geçerken, 1703’te III. Ahmed’in tahta çıkması Osmanlı siyasi tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu.

1909’da halifenin yetkilerinin sınırlandırılması ise Osmanlı Devleti’nde hilafet kurumunun siyasi konumundaki değişimi göstermesi açısından önem taşıyor.

Bunun yanında 22 Ağustos; Türk edebiyatının önemli isimlerinden Ümit Yaşar Oğuzcan, Orhan Seyfi Orhon ve Turgut Uyar, araştırmacı gazeteci Uğur Mumcu ve Cumhuriyet tarihinin önemli siyasetçilerinden Celal Bayar ile Türk kültür ve siyasi tarihinde ayrı bir anlam taşıyor.

22 Ağustos’un kısa tarih özeti

• 1509: İstanbul’da büyük deprem meydana geldi.
• 1703: III. Ahmed Osmanlı tahtına çıktı.
• 1876: Feshane işçileri ücretleri için hak arayışında bulundu.
• 1909: Halifenin yetkilerini sınırlandıran düzenleme yürürlüğe girdi.
• 1935: Alacahöyük kazıları başladı.
• 1942: Brezilya, Almanya ve İtalya’ya savaş ilan etti.
• 1946: Türkiye, Sovyetler Birliği’nin Boğazlar taleplerini reddetti.
• 1961: Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu kuruldu.
• 1926: Ümit Yaşar Oğuzcan doğdu.
• 1942: Uğur Mumcu doğdu.
• 1972: Orhan Seyfi Orhon hayatını kaybetti.
• 1985: Turgut Uyar hayatını kaybetti.
• 1986: Celal Bayar hayatını kaybetti.
• 2000: Ebulfez Elçibey hayatını kaybetti.
• 2017: Feyyaz Berker ve Şükrü Kızılot hayatını kaybetti.