23 Eylül tarihinde dünya ve Türkiye tarihinde çok sayıda önemli gelişme yaşandı. 23 Eylül 1932'de İsmet İnönü Doğu gezisine başlarken, 1856'da İzmir-Aydın demiryolu hattının imtiyazı bir İngiliz şirketine verildi. 1961'de THY'ye ait bir yolcu uçağı Ankara yakınlarında düştü. Dünya tarihinde ise Suudi Arabistan'ın kuruluşu, Neptün'ün keşfi ve Nintendo'nun kuruluşu gibi dikkat çeken gelişmeler 23 Eylül'e denk geliyor.

23 Eylül'de Türkiye'de yaşanan önemli olaylar

1856: İzmir-Aydın demiryolu hattının yapım imtiyazı bir İngiliz şirketine verildi. Hat 1866'da işletmeye açıldı. Cumhuriyet döneminde hattın kalan imtiyazı 1935 yılında satın alındı.

1932: Başbakan İsmet İnönü, yaklaşık 15 gün sürecek Doğu gezisine çıktı. İnönü'nün gezisi kapsamında Kilis, Gaziantep, Birecik, Şanlıurfa, Siverek, Diyarbakır ve Elazığ gibi şehirlerde incelemelerde bulundu. Gezi daha sonra Malatya, Konya, Adana ve Afyonkarahisar güzergâhıyla devam etti.

1961: Türk Hava Yolları'nın Kıbrıs-Adana-Ankara seferini yapan "Tay" adlı uçağı, Etimesgut Havaalanı yakınlarında Karanlıktepe'ye çarparak düştü. Kazada 28 kişi hayatını kaybetti.

1971: Adana'da düzenlenen Altın Koza Film Festivali'nde ödüller açıklandı. Yönetmen ve oyuncu Yılmaz Güney, festivaldeki ödüllerin tamamını aldı.

1993: Dünyaca ünlü sanatçı Michael Jackson, Türkiye'de konser verdi.

1996: Anayasa Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu'nda evli erkeğin zinasına ayrıcalık tanıyan düzenlemeyi iptal etti.

23 Eylül'de dünyada yaşanan önemli olaylar

1846: Alman gökbilimci Johann Gottfried Galle ve Heinrich d'Arrest, Urbain Le Verrier'nin hesaplamalarından hareketle Neptün'ü gözlemleyerek keşfetti. 23 Eylül, Neptün'ün keşfiyle astronomi tarihinin önemli günlerinden biri oldu.

1889: Japonya'da daha sonra dünyanın en tanınmış oyun şirketlerinden biri haline gelecek Nintendo, Fusajiro Yamauchi tarafından oyun kartları üreten bir şirket olarak kuruldu.

1909: Gaston Leroux'nun ünlü eseri The Phantom of the Opera (Operadaki Hayalet), Fransız basınında tefrika edilmeye başlandı.

1932: İbn Suud tarafından Hicaz ve Necid krallıklarının birleştirilmesiyle Suudi Arabistan Krallığı kuruldu. 23 Eylül, ülkede Suudi Milli Günü olarak kutlanıyor.

1952: ABD Başkan Yardımcısı adayı Richard Nixon, hakkındaki seçim kampanyası fonlarıyla ilgili suçlamalara karşı televizyonda "Checkers Speech" olarak tarihe geçen konuşmasını yaptı.

1965: Hindistan ile Pakistan arasındaki savaş, Birleşmiş Milletler öncülüğündeki ateşkesle sona erdi.

23 Eylül'de doğan ünlü isimler

23 Eylül tarihinde sanat, bilim, spor ve siyaset dünyasından birçok tanınmış isim dünyaya geldi.

• 63: Roma İmparatoru Augustus.
• 1215: Moğol İmparatoru Kubilay Han.
• 1926: Ünlü caz müzisyeni John Coltrane.
• 1930: Amerikalı müzisyen ve şarkıcı Ray Charles.
• 1938: Ünlü oyuncu Romy Schneider.
• 1943: İspanyol şarkıcı Julio Iglesias.
• 1949: Amerikalı müzisyen Bruce Springsteen.
• 1956: İtalyan futbolcu Paolo Rossi.
• 1980: Azerbaycanlı boksör Şahin İmranov.
• 1983: Türk rap sanatçısı Kolera.
• 1990: Türk oyuncu ve model Çağatay Ulusoy.

23 Eylül doğumluları arasında Ray Charles, John Coltrane, Julio Iglesias ve Bruce Springsteen gibi müzik dünyasının önemli isimleri bulunuyor.

23 Eylül'de hayatını kaybeden ünlü isimler

1835: İtalyan besteci Vincenzo Bellini hayatını kaybetti.

1870: Fransız romancı Prosper Mérimée yaşamını yitirdi.

1939: Psikanalizin kurucusu olarak kabul edilen Avusturyalı nörolog ve düşünür Sigmund Freud öldü.

1951: Kurtuluş Savaşı döneminin tanınmış isimlerinden Yörük Ali Efe hayatını kaybetti.

1967: Türk ressam Ali Sami Boyar vefat etti.

1973: Şilili şair ve Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Pablo Neruda hayatını kaybetti.

1987: Amerikalı koreograf ve yönetmen Bob Fosse öldü.

2009: Osmanlı Hanedanı'nın reisi olarak anılan Ertuğrul Osman Osmanoğlu hayatını kaybetti.

Ayrıca yazar Robert Bloch 1994'te, Nobel ödüllü fizikçi Clifford Shull ise 2001'de 23 Eylül'de yaşamını yitiren isimler arasında yer aldı.

23 Eylül ve İslam tarihi

23 Eylül 2026, hicri takvim hesabına göre 10 Rebîü’lâhir 1448 tarihine denk geliyor. Hicri takvim, miladi takvimden farklı olarak ay hareketlerine dayandığından 23 Eylül'ün hicri karşılığı her yıl değişiyor.

23 Eylül'ün İslam tarihi bakımından dikkat çeken yönlerinden biri, miladi tarihle sabit bir İslami gün olmamasıdır. Örneğin 2023 yılında 23 Eylül, 8 Rebîülevvel 1445 tarihine denk gelmişti; aynı yıl Mevlid Kandili ise 27 Eylül'de, 12 Rebîülevvel tarihinde idrak edilmişti. Bu nedenle 23 Eylül için farklı yıllara ait İslami olayları doğrudan aynı güne aitmiş gibi değerlendirmemek gerekiyor.

Bununla birlikte İslam dünyası açısından 23 Eylül, Suudi Arabistan'ın kuruluş tarihi olması nedeniyle ayrıca önem taşıyor. 1932'de Hicaz ve Necid bölgelerinin birleştirilmesiyle bugünkü Suudi Arabistan Krallığı ilan edildi.

23 Eylül'ün dikkat çeken isimleri

23 Eylül tarihine bakıldığında bilim, sanat, edebiyat, müzik ve devlet tarihi açısından oldukça geniş bir yelpaze görülüyor. Kubilay Han'dan Augustus'a, John Coltrane'den Ray Charles'a, Pablo Neruda'dan Sigmund Freud'a kadar çok sayıda tanınmış isim bu tarihle bağlantılı.

23 Eylül, aynı zamanda Türkiye açısından İsmet İnönü'nün Doğu gezisinin başlaması, THY tarihindeki önemli uçak kazalarından birinin yaşanması ve Michael Jackson'ın Türkiye konseri gibi farklı dönemlere ait gelişmelerle de tarihte yer alıyor.

23 Eylül için kısa özet

23 Eylül'de doğanlar: Kubilay Han, John Coltrane, Ray Charles, Romy Schneider, Julio Iglesias, Bruce Springsteen, Paolo Rossi, Kolera ve Çağatay Ulusoy.

23 Eylül'de ölenler: Vincenzo Bellini, Prosper Mérimée, Sigmund Freud, Yörük Ali Efe, Pablo Neruda, Bob Fosse ve Ertuğrul Osman Osmanoğlu.

23 Eylül'deki önemli olaylar: Neptün'ün keşfi, Nintendo'nun kuruluşu, Suudi Arabistan'ın kuruluşu, İsmet İnönü'nün Doğu gezisi ve THY'nin 1961'deki uçak kazası.