29 Eylül tarihte bugün birçok önemli gelişmeye sahne oldu. Osmanlı tarihinde Sened-i İttifak sürecinin başladığı gün olan 29 Eylül, 1911'de Trablusgarp Savaşı'nın başlamasıyla da Türk tarihinin önemli tarihlerinden biri oldu. Dünyada ise Miguel de Cervantes, Caravaggio ve Enrico Fermi gibi önemli isimler 29 Eylül'de doğdu; Émile Zola ve Rudolf Diesel gibi isimler yine bu tarihte hayatını kaybetti.

29 Eylül'de Türkiye ve Osmanlı tarihinde neler oldu?

1808 – Sened-i İttifak süreci başladı: Osmanlı padişahı II. Mahmud döneminde Alemdar Mustafa Paşa'nın öncülüğünde İstanbul'da âyanlarla merkezî yönetim arasında görüşmeler 29 Eylül 1808'de başladı. Görüşmeler sonucunda hazırlanan Sened-i İttifak, 7 Ekim 1808'de imzalandı. Belge, Osmanlı siyasi tarihi açısından merkezî yönetim ile taşradaki güçlü âyanlar arasındaki ilişkiler bakımından önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilir.

1911 – Trablusgarp Savaşı başladı: İtalya, 29 Eylül 1911'de Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti. Böylece Osmanlı Devleti ile İtalya arasında Trablusgarp Savaşı başladı. Türk Tarih Kurumu kaynaklarında da savaşın başlangıcı 29 Eylül 1911 olarak belirtiliyor.

1913 – İstanbul Antlaşması: II. Balkan Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti ile Bulgaristan arasında İstanbul Antlaşması imzalandı.

1960 – Demokrat Parti kapatıldı: 27 Mayıs 1960 askeri müdahalesinin ardından Demokrat Parti, 29 Eylül 1960'ta kapatıldı.

1968 – Türkiye Balkan Binicilik Şampiyonası'nda birinci oldu: İstanbul'da düzenlenen Balkan Binicilik Şampiyonası kapsamındaki engel atlama yarışlarında Türkiye binicilik takımı birincilik elde etti.

29 Eylül'de İslam tarihi açısından dikkat çeken gelişme

29 Eylül, İslam tarihindeki olaylar açısından sabit bir dinî gün değildir. Bunun temel nedeni, İslam tarihindeki olayların önemli bölümünün Hicri takvim üzerinden takip edilmesi ve Hicri takvimin miladi takvimle her yıl farklı tarihlere denk gelmesidir.

Bununla birlikte, 29 Eylül tarihi Endülüs İslam tarihi açısından önemli bir vefat tarihi olarak kaynaklarda yer alıyor. Endülüs Emevi Devleti'nin kurucusu I. Abdurrahman'ın (Abdurrahman ed-Dâhil) 788 yılında 29 Eylül'de hayatını kaybettiği aktarılıyor. I. Abdurrahman, Emevî hanedanının Abbasîler tarafından yıkılmasının ardından Endülüs'te Emevi yönetimini kuran önemli hükümdarlardan biriydi.

29 Eylül'de dünyada yaşanan önemli olaylar

1227: Kutsal Roma İmparatoru II. Friedrich, Papa IX. Gregorius tarafından aforoz edildi.

1885: Dünyanın ilk elektrikli tramvay hatlarından biri Londra'da hizmete girdi.

1938: Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya arasında Münih Antlaşması imzalandı.

1941: Nazi Almanyası'nın işgali altındaki Kiev'de Babi Yar katliamı başladı. İki gün içerisinde on binlerce Yahudi öldürüldü. Tarih kaynaklarında öldürülenlerin sayısı yaklaşık 33 bin 700 olarak veriliyor.

1951: Çekoslovak atlet Emil Zátopek, 20 kilometreyi bir saatin altında koşan ilk atlet oldu.

2006: Almanya'da Federal Meclis, 2007'den itibaren uygulanacak ebeveyn ödeneğinin önünü açan düzenlemeyi kabul etti.

2021: ABD'de bir mahkeme, Britney Spears'ın babası Jamie Spears'ın kızının vasiliğindeki rolüne son verdi.

29 Eylül'de kimler doğdu?

MÖ 106 – Gnaeus Pompeius Magnus: Romalı general ve siyasetçi.

1547 – Miguel de Cervantes: İspanyol yazar. Dünya edebiyatının en önemli eserlerinden Don Kişotun yazarıdır.

1571 – Caravaggio: İtalyan ressam ve Barok sanatının öncülerinden.

1758 – Horatio Nelson: İngiliz amiral.

1810 – Elizabeth Gaskell: İngiliz romancı ve biyografi yazarı.

1882 – Nuri Conker: Türk asker ve siyasetçi.

1883 – Celal Sahir Erozan: Türk şair ve yazar.

1901 – Enrico Fermi: İtalyan asıllı Amerikalı fizikçi ve Nobel Fizik Ödülü sahibi.

1904 – Greer Garson: Oscar ödüllü İngiliz oyuncu.

1912 – Michelangelo Antonioni: İtalyan sinema yönetmeni.

1936 – Bilal İnci: Türk sinema oyuncusu.

1943 – Lech Wałęsa: Polonyalı işçi lideri ve Nobel Barış Ödülü sahibi.

1951 – Michelle Bachelet: Şilili siyasetçi ve eski devlet başkanı.

1976 – Andriy Shevchenko: Ukraynalı eski futbolcu.

1988 – Kevin Durant: Amerikalı basketbolcu.

29 Eylül'de kimler öldü?

MÖ 48 – Gnaeus Pompeius Magnus: Romalı general ve siyasetçi.

1712 – Sâbit: Osmanlı döneminin önemli Divan şairlerinden.

1833 – VII. Fernando: İspanya Kralı.

1902 – Émile Zola: Fransız romancı ve gazeteci.

1908 – Machado de Assis: Brezilyalı yazar.

1913 – Rudolf Diesel: Dizel motorun mucidi Alman mühendis.

1925 – Léon Bourgeois: Fransız siyasetçi ve eski başbakan.

1930 – İlya Repin: Rus ressam.

1949 – Cemal Keşmir: Osmanlı döneminde çeşitli nazırlık görevlerinde bulunan Türk siyasetçi.

1953 – Ernst Reuter: Batı Berlin'in ilk belediye başkanı.

1961 – Nihat Reşat Belger: Türk doktor ve siyasetçi.

1967 – Carson McCullers: Amerikalı yazar.

1973 – W. H. Auden: İngiliz-Amerikalı şair.

1997 – Roy Lichtenstein: Amerikalı Pop Art sanatçısı.

2001 – Nguyễn Văn Thiệu: Güney Vietnam'ın eski devlet başkanı.

2003 – Tuğrul Şavkay: Türk gazeteci ve yazar.

2007 – Yıldırım Aktuna: Türk nöropsikiyatrist ve siyasetçi.

2009 – Abdülmelik Fırat: Türk siyasetçi.

2010 – Tony Curtis: Amerikalı sinema oyuncusu.

29 Eylül'ün tarihteki önemi

29 Eylül, Türk tarihi, Osmanlı tarihi, dünya tarihi, bilim, sanat, edebiyat ve spor açısından çok sayıda önemli gelişmenin yaşandığı tarihlerden biri olarak öne çıkıyor. Türkiye açısından özellikle 1808'de başlayan Sened-i İttifak süreci ve 1911'de başlayan Trablusgarp Savaşı, bu tarihin tarihimizdeki önemini artırıyor.