4 Ekim’de tarihte bugün neler oldu? Her gün olduğu gibi 4 Ekim de dünya, Türkiye ve İslam tarihinde önemli gelişmelerin yaşandığı tarihlerden biri olarak öne çıkıyor. Bilimden siyasete, sanattan edebiyata kadar pek çok alanda iz bırakan olayların yanı sıra önemli isimler de 4 Ekim tarihinde doğdu veya hayatını kaybetti.

4 Ekim’de dünyada yaşanan önemli olaylar

Tarihin en dikkat çekici gelişmelerinden biri 4 Ekim 1957'de yaşandı. Sovyetler Birliği, insanlık tarihinin uzaya gönderilen ilk yapay uydusu Sputnik 1'i başarıyla yörüngeye yerleştirdi. Yaklaşık 83,6 kilogram ağırlığındaki uydu, Dünya'nın çevresini yaklaşık 98 dakikada dolaşıyordu. Sputnik'in fırlatılması, uzay çağının başlangıcı ve ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki uzay yarışının önemli dönüm noktalarından biri oldu.

4 Ekim 1582, Gregoryen takvimine geçiş açısından da tarihin dikkat çeken günlerinden biri oldu. İtalya, Polonya, Portekiz ve İspanya gibi ülkelerde Jülyen takviminden Gregoryen takvimine geçilirken 4 Ekim'in ardından doğrudan 15 Ekim'e geçildi.

4 Ekim 1830'da Belçika'nın Hollanda Birleşik Krallığı'ndan ayrılması süreci resmiyet kazandı. 1824'te ise Meksika'nın ilk federal anayasası kabul edildi.

4 Ekim'in Türkiye tarihindeki önemli olayları

4 Ekim 2008, Türkiye açısından acı olaylardan birinin yaşandığı tarih olarak kayıtlara geçti. Hakkari'nin Şemdinli ilçesindeki Aktütün Jandarma Sınır Bölüğü'ne yönelik saldırıda 15 güvenlik görevlisi şehit oldu. Olayın ardından Türkiye'de terörle mücadele konusunda kapsamlı değerlendirmeler yapıldı.

4 Ekim 2017'de ise 15 Temmuz darbe girişimi sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik suikast girişimine ilişkin Muğla'daki davada karar açıklandı. Mahkeme, çok sayıda sanık hakkında ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet hapis cezaları verdi.

4 Ekim ve İslam tarihi

4 Ekim tarihinin İslam tarihi açısından dikkat çeken olaylarından biri 1227 yılında Endülüs'te yaşandı. Endülüs hükümdarı Abdullah el-Adil, bir suikast sonucu hayatını kaybetti. O dönemde Endülüs'teki siyasi mücadeleler ve iktidar çekişmeleri bölgedeki yönetim yapısını önemli ölçüde etkiliyordu.

Burada özellikle belirtmek gerekir ki, İslam tarihinde 4 Ekim'e denk gelen olayların bir bölümü miladi ve hicri takvimlerin farklılığı nedeniyle kaynaklara farklı tarihlerle yansıyabiliyor. Bu nedenle kesinliği yüksek ve kaynaklarda ortak biçimde yer alan olaylara ağırlık vermek daha doğru oluyor.

4 Ekim'de doğan önemli isimler

Cahit Sıtkı Tarancı (1910): Türk edebiyatının önemli şairlerinden ve yazarlarından Cahit Sıtkı Tarancı, 4 Ekim 1910'da doğdu. Özellikle “Otuz Beş Yaş” şiiriyle Türk edebiyatında kalıcı bir yer edindi.

Jess Molho (1976): Türk televizyon programcısı, oyuncu ve sunucu Jess Molho, 4 Ekim 1976'da doğdu.

Caner Erkin (1988): Türk milli futbolcu Caner Erkin, 4 Ekim 1988'de dünyaya geldi.

Derrick Rose (1988): Amerikalı basketbolcu Derrick Rose da 4 Ekim 1988 doğumlu isimler arasında bulunuyor.

Melis Tüzüngüç (1994): Türk oyuncu Melis Tüzüngüç, 4 Ekim 1994'te doğdu.

4 Ekim'de hayatını kaybeden önemli isimler

Rembrandt (1669): Dünyaca ünlü Hollandalı ressam Rembrandt van Rijn, 4 Ekim 1669'da hayatını kaybetti. Sanat tarihinin en önemli ressamları arasında gösterilen Rembrandt, özellikle ışık-gölge kullanımıyla tanındı.

Max Planck (1947): Modern fiziğin ve kuantum teorisinin öncü isimlerinden Alman fizikçi Max Planck, 4 Ekim 1947'de hayatını kaybetti. Planck, 1918 Nobel Fizik Ödülü'nün sahibiydi.

Ahmet Tarık Tekçe (1964): Türk sinemasının tanınmış oyuncularından Ahmet Tarık Tekçe, 4 Ekim 1964'te hayatını kaybetti.

Janis Joplin (1970): Amerikalı rock ve blues sanatçısı Janis Joplin, 4 Ekim 1970'te hayatını kaybetti.

Muazzez Tahsin Berkand (1984): Türk yazar Muazzez Tahsin Berkand, 4 Ekim 1984'te vefat etti.

Graham Chapman (1989): İngiliz aktör ve yazar, Monty Python ekibinin üyelerinden Graham Chapman, 4 Ekim 1989'da hayatını kaybetti.

Mercedes Sosa (2009): Arjantinli ünlü şarkıcı Mercedes Sosa, 4 Ekim 2009'da hayatını kaybetti.

4 Ekim'in dikkat çeken tarihi

4 Ekim'in dünya tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri hiç kuşkusuz Sputnik 1'in uzaya gönderilmesi oldu. 1957'de gerçekleşen bu gelişmeyle birlikte insanlığın uzay yolculuğundaki yeni dönemi başladı. NASA da Sputnik'in fırlatılmasını doğrudan “uzay çağının başlangıcı” olarak değerlendiriyor.

Türkiye açısından ise 4 Ekim 2008 Aktütün saldırısı ve 4 Ekim 2017'deki 15 Temmuz suikast girişimi davası kararı, tarihin önemli başlıkları arasında yer alıyor.