Tarihte Bugün — Önemli Olaylar

Antik ve Ortaçağ Dönemi

• 475: Bizans İmparatoru Zeno, Konstantinopolis’i terk ederek Antakya’ya kaçmak zorunda kaldı ve ilk saltanatı sona erdi.

• 1431: Kehanetçi Kahraman olarak bilinen Jeanne d’Arc’ın yargı süreci Rouen’da başladı.

Modern Dönem

• 1788: Connecticut, ABD Anayasası’nı onaylayan beşinci eyalet oldu.

• 1792: Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında beş yıllık savaşın ardından Yaş Antlaşması imzalandı.

• 1853: Rus Çarı I. Nikolay, Osmanlı için “hasta adam” tabirini ilk kez kullandı, bu ifade Osmanlı’nın Batı’daki algısını etkiledi.

• 1916: I. Dünya Savaşı’nda Gelibolu Cephesi’ndeki İngiliz ve müttefik güçleri, tümden çekildi — bu, Osmanlı ordusunun zaferlerinden biri olarak kabul edilir.

• 2005: Filistin Devlet Başkanı olarak Mahmud Abbas seçildi.

• 1978: İran’da Şah rejimine karşı Qom’daki protestolar, 1979 İran Devrimi’nin kıvılcımı olarak görülür.

Doğumlar

9 Ocak’ta doğan bazı önemli isimler:

• Richard Nixon (1913): ABD’nin 37. Başkanı.

• Simone de Beauvoir (1908): Fransız filozof ve feminist yazar.

• Joan Baez (1941): Amerikalı folk müzisyen ve sivil haklar savunucusu.

• Gennaro Gattuso (1978): İtalyan futbolcu.

• (Türkiye bağlamı) 9 Ocak 1958’de doğan Mehmet Ali Ağca, tarihe adını Papa suikast girişimi ile yazdı.

Ölümler

Bugün hayatını kaybeden tarihsel ve kültürel figürlerden bazıları:

• Nurullah Berk (d. 1906): Türk ressam, 9 Ocak 1986’da vefat etti.

• Dünya tarihinde 9 Ocak’ta ölen diğer önemli isimler çeşitli tarihlerde yer alsa da, yerel kaynaklara göre Türkiye’de öne çıkan kültürel/sanat figürleri bu tarihte anılmaktadır.

9 Ocak’un Kültürel ve Sosyo-Politik Önemi

• Osmanlı — Rus ilişkileri: Yaş Antlaşması, Osmanlı’nın 18. yüzyıldaki güç dengelerini değiştiren bir barış anlaşması olarak görülür.

• Gelibolu’nun tamamıyla kontrolü: 1916’daki çekilme, I. Dünya Savaşı’nın önemli bir dönüm noktasıydı.

• İran’daki protestolar: Qom’daki baskı ve protestolar, Şah rejimine karşı kitlesel muhalefetin simgesi oldu.

• Kültürel miras: Simone de Beauvoir’ın felsefi katkıları ve Joan Baez’in müzik tarihindeki yeri, 9 Ocak’ı kültürel hafızada özel kılar.

9 Ocak, dünya tarihinin farklı dönemlerinde siyasi, kültürel ve toplumsal açıdan önemli izler bırakmış bir gündür. Bu tarih hem devletlerarası ilişkilere, hem kültürel üretime hem de bireylerin yaşamlarına ışık tutar.