10 Kasım, Türkiye tarihi açısından en önemli ve anlamlı günlerden biri. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün hayatını kaybettiği bu tarihte, dünya tarihinde de önemli gelişmeler yaşandı. İşte 10 Kasım'da meydana gelen olaylar, dünyaya gelen ünlü isimler ve hayatını kaybeden kişiler...

10 Kasım Tarihte Bugün: Tarihe Damga Vuran Olaylar

Tarih boyunca 10 Kasım, Türkiye ve dünya tarihinde önemli gelişmelerin yaşandığı günlerden biri oldu. Türkiye'de her yıl Atatürk'ü Anma Günü olarak anılan 10 Kasım, aynı zamanda siyasi, bilimsel, kültürel ve toplumsal olaylarla da tarihte yerini aldı.

Peki, 10 Kasım tarihinde neler yaşandı? Kimler dünyaya geldi, kimler hayatını kaybetti? Osmanlı ve İslam tarihi açısından 10 Kasım'ın önemi ne? İşte tarihte 10 Kasım'ın öne çıkan gelişmeleri...

10 Kasım'da Türkiye tarihinde yaşanan önemli olaylar

10 Kasım 1938 – Mustafa Kemal Atatürk hayatını kaybetti

Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 Perşembe günü saat 09.05'te İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybetti. 57 yaşında vefat eden Atatürk'ün ölümü, Türkiye'de ve dünyanın pek çok ülkesinde büyük üzüntüyle karşılandı.

Atatürk'ün naaşı, 21 Kasım 1938'de Ankara Etnografya Müzesi'ne nakledildi. 10 Kasım 1953 tarihinde ise düzenlenen devlet töreniyle Anıtkabir'e taşındı.

10 Kasım 1918 – Darülbedayi'ye ilk kadın öğrenciler alındı

İstanbul Şehir Tiyatrolarının temelini oluşturan Darülbedayi'ye ilk kadın öğrenciler kabul edildi. Bu isimler arasında daha sonra Türk tiyatrosunun öncü kadın sanatçılarından biri olacak Afife Jale de bulunuyordu.

10 Kasım 1922 – Son Osmanlı padişahı son selamlık törenine katıldı

Osmanlı Devleti'nin son padişahı VI. Mehmet Vahdettin, saltanatın kaldırılmasının ardından son selamlık törenine katıldı. Bu gelişme, Osmanlı saltanatının sona erdiği dönemin önemli tarihî olaylarından biri olarak kayıtlara geçti.

10 Kasım 1924 – Halk Fırkası'nın adı değiştirildi

Halk Fırkası'nın adı Cumhuriyet Halk Fırkası olarak değiştirildi. Bu değişiklik, Cumhuriyet dönemi Türk siyasi tarihinin önemli gelişmelerinden biri oldu.

10 Kasım 1953 – Atatürk'ün naaşı Anıtkabir'e nakledildi

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün naaşı, Ankara Etnografya Müzesi'ndeki geçici kabrinden alınarak Anıtkabir'e taşındı. Böylece Atatürk, bugün de milyonlarca kişinin ziyaret ettiği ebedî istirahatgâhına kavuştu.

10 Kasım 1922 – Kırklareli düşman işgalinden kurtuldu

Kırklareli'nin kurtuluşu, kent tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak anılıyor.

10 Kasım'ın Osmanlı ve İslam tarihi açısından önemi

10 Kasım, Osmanlı tarihinin önemli askerî başarılarından biriyle de anılıyor.

1444 – Varna Savaşı Osmanlı zaferiyle sonuçlandı

Osmanlı Padişahı II. Murad komutasındaki Osmanlı ordusu, 10 Kasım 1444 tarihinde bugünkü Bulgaristan sınırları içerisinde bulunan Varna yakınlarında Haçlı ordusuyla karşı karşıya geldi.

Osmanlı ordusu savaşı kazanırken, Haçlı ordusunun komutanlarından Polonya ve Macaristan Kralı III. Władysław savaşta hayatını kaybetti.

Varna Zaferi, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki hâkimiyetini güçlendiren ve Avrupa'dan gelen Haçlı tehdidini önemli ölçüde zayıflatan gelişmelerden biri oldu. Bu nedenle 10 Kasım, Osmanlı ve Türk-İslam tarihi bakımından da önemli bir tarihtir.

Not: Varna Savaşı'nın tarihî kaynaklarda kullanılan takvim karşılıkları farklılık gösterebilir. Burada miladi tarih esas alınmıştır.

10 Kasım'da dünyada yaşanan önemli olaylar

• 1775: Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyadeleri kuruldu.

• 1865: Amerikan İç Savaşı sırasında Henry Wirz idam edildi.

• 1898: ABD'nin Wilmington kentinde ırkçı gruplar seçilmiş yerel yönetimi devirdi ve siyah halka yönelik büyük bir katliam gerçekleştirdi.

• 1903: Amerikalı mucit Mary Anderson, otomatik araç camı sileceğinin patentini aldı.

• 1928: Hirohito, Japonya'nın imparatoru olarak tahta çıktı ve taç giyme töreni gerçekleştirildi.

• 1951: Kuzey Amerika Telefon Numaralandırma Planı yürürlüğe girdi.

• 1969: Çocuklara yönelik televizyon programı Sesame Street ilk kez yayımlandı.

• 1975: SS Edmund Fitzgerald adlı yük gemisi Superior Gölü'nde battı. Gemideki 29 mürettebatın tamamı hayatını kaybetti.

• 1989: Bulgaristan'ın uzun süreli lideri Todor Jivkov görevinden ayrıldı.

• 1995: Nijeryalı yazar ve çevre aktivisti Ken Saro-Wiwa idam edildi.

10 Kasım'da kimler doğdu?

Tarihte 10 Kasım tarihinde dünyaya gelen ve sanat, siyaset, edebiyat ile bilim alanlarında iz bırakan isimler şöyle:

• 1483 – Martin Luther: Protestan Reformu'nun öncüsü Alman din adamı ve teolog.

• 1728 – Oliver Goldsmith: İrlandalı yazar ve şair.

• 1759 – Friedrich Schiller: Alman şair, oyun yazarı ve tarihçi.

• 1925 – Richard Burton: Galli sinema ve tiyatro oyuncusu.

• 1928 – Ennio Morricone: Dünyaca ünlü İtalyan besteci ve orkestra şefi.

• 1944 – Askar Akayev: Kırgızistan'ın ilk Cumhurbaşkanı.

• 1960 – Neil Gaiman: İngiliz yazar ve senarist.

• 1968 – Tracy Morgan: Amerikalı komedyen ve oyuncu.

10 Kasım'da kimler hayatını kaybetti?

10 Kasım tarihinde siyaset, sanat, edebiyat ve tarih dünyasından birçok önemli isim hayatını kaybetti.

• 1444 – III. Władysław: Polonya ve Macaristan Kralı. Varna Savaşı'nda hayatını kaybetti.

• 1549 – Papa III. Paul: Katolik dünyasının dinî liderlerinden.

• 1938 – Mustafa Kemal Atatürk: Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı.

• 1982 – Leonid Brejnev: Sovyetler Birliği'nin eski lideri.

• 1995 – Ken Saro-Wiwa: Nijeryalı yazar, çevre aktivisti ve insan hakları savunucusu.

• 2007 – Norman Mailer: Amerikalı yazar ve gazeteci.

• 2015 – Helmut Schmidt: Almanya'nın eski başbakanlarından.

10 Kasım neden önemli?

10 Kasım, Türkiye açısından yalnızca tarihî olayların hatırlandığı bir gün değil, aynı zamanda Cumhuriyet'in kuruluş mücadelesinin ve Atatürk'ün mirasının yeniden değerlendirildiği özel bir gündür.

Her yıl saat 09.05'te Türkiye genelinde hayat kısa süreliğine durur. Vatandaşlar, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü saygı, minnet ve özlemle anar.

Osmanlı tarihindeki Varna Zaferi, Darülbedayi'ye kadın öğrencilerin kabul edilmesi ve Cumhuriyet dönemindeki siyasi gelişmeler de 10 Kasım'ın tarihî önemini artıran olaylar arasında yer alır.