Başkanlık yaptı, gazete çıkardı, Mesnevi’yi yorumladı! Konya’nın unutulmaz ismi

Konya’nın siyasi, kültürel ve basın hayatında derin izler bırakan Mehmet Muhlis Koner; belediye başkanlığı, öğretmenliği, gazeteciliği ve Mesnevi çalışmalarıyla şehrin yakın tarihine damga vuran isimlerden biri oldu.

Konya’nın geçmişine bakıldığında, şehrin sosyal ve kültürel hayatında iz bırakmış pek çok önemli isimle karşılaşmak mümkün. Mehmet Muhlis Koner de bu isimlerin başında geliyor. Eğitimden gazeteciliğe, belediyecilikten edebiyata kadar farklı alanlarda çalışmalar yapan Koner, yaşamı boyunca Konya’nın gelişimine katkı sundu.

KONYA’DA BAŞLAYAN BİR HAYAT

17 Mayıs 1886’da Konya’nın Köprübaşı Mahallesi’nde dünyaya gelen Mehmet Muhlis Koner, Mevlâna soyundan gelen bir aileye mensuptu. Babası Rüştü Efendi, annesi ise Emine-i Şerife Hanım’dı.

İlk ve orta öğreniminin ardından Konya İdadisi’nde eğitim gören Koner, daha sonra Konya Hukuk Mektebine devam etti. Ancak eğitimini tamamlamadan hukuk öğrenimini bırakarak öğretmenliği tercih etti.

Bu karar, onun ilerleyen yıllarda eğitim ve kültür hayatında önemli bir yer edinmesinin de önünü açtı.

Mehmet Muhlis Koner

ÖĞRETMENLİKTEN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

Koner, uzun yıllar Konya Lisesi ve Kız Öğretmen Okulu’nda edebiyat, felsefe ve Fransızca dersleri verdi. Eğitimcilik yönüyle genç kuşakların yetişmesine katkı sağlarken, aynı zamanda şehrin kültür ve fikir hayatında aktif bir rol üstlendi.

1927 yılında Adana Millî Eğitim Müdürlüğü görevine getirilen Koner, Konya ile bağını ise hiçbir zaman koparmadı.

Koner’in hayatındaki en dikkat çekici görevlerden biri ise Konya Belediye Başkanlığı oldu. 1917-1918, 1919-1921, 1921-1923 ve 1946-1950 yılları arasında olmak üzere dört farklı dönemde Konya Belediye Başkanı olarak görev yaptı.

KONYA’NIN DEĞİŞİM YILLARINDA ÖNEMLİ ADIMLAR

Mehmet Muhlis Koner’in belediye başkanlığı dönemleri, Konya’nın şehirleşme sürecinin önemli aşamalarına denk geldi.

Onun görev yaptığı yıllarda atlı tramvay Konya’da hizmet vermeye başladı. Bunun yanında yeni pazar yerinin oluşturulması ve hal binasının yapılması gibi çalışmalar da gerçekleştirildi.

Alâeddin Tepesi’nin ağaçlandırılması, Kayalı Park’ın düzenlenmesi ve Müze Caddesi’nin açılması da Koner döneminin şehir açısından öne çıkan çalışmaları arasında yer aldı.

Bu çalışmalar, dönemin şartları düşünüldüğünde Konya’nın modern bir şehir görünümüne kavuşma sürecinde dikkat çeken adımlar olarak değerlendiriliyor.

KALEMİYLE DE KONYA’YA YÖN VERDİ

Mehmet Muhlis Koner yalnızca belediyecilik ve eğitim alanındaki çalışmalarıyla değil, gazetecilik ve yazarlığıyla da tanındı.

Konya’da yayımlanan Babalık, Öğüt, Ekekon, Yeni Konya ve Yeni Meram gazetelerinde başyazarlık yapan Koner, bir dönem Selçuk isimli gazeteyi de yayımlayarak başyazarlığını üstlendi.

Yazıları yalnızca Konya basınıyla sınırlı kalmadı. Ankara’da yayımlanan Din Yolu ile İstanbul’da çıkan Şehbal dergilerinde de yazıları yayımlandı.

Koner böylece dönemin Konya’sını yalnızca yöneten değil, aynı zamanda yazan, tartışan ve fikir üreten isimlerinden biri haline geldi.

MEVLÂNA VE MESNEVİ’YE ÖZEL BİR MİRAS

Koner’in kültür dünyasındaki en önemli çalışmalarından biri ise Mesnevi üzerine yaptığı çalışmaydı.

Onun en bilinen eseri, Mevlâna Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevi’si üzerine hazırladığı “Mesnevi’nin Özü” adlı çalışmadır. Eser, Koner’in vefatından sonra 1961 yılında yayımlandı ve daha sonraki yıllarda yeniden okuyucuyla buluştu.

Bu çalışma, onun Mevlâna düşüncesine ve Konya’nın manevi mirasına verdiği önemi göstermesi bakımından ayrı bir yere sahip.

ARDINDA ÇOK YÖNLÜ BİR ESER BIRAKTI

Mehmet Muhlis Koner’in kaleme aldığı çalışmalar arasında Anadolu Kadınları, Maarif, Görüşlerim ve Ayaşlı Şakir gibi eserler bulunuyor.

Mümtaz Bahri Koru, Faik Soyman ve M. Ferit Uğur ile birlikte hazırladığı Konya Eski Eserler Klavuzu da Konya’nın tarihî ve kültürel mirasına ilişkin önemli çalışmalar arasında yer alıyor. Eser, daha sonraki yıllarda Mehmet Ali Uz tarafından yeni harflere aktarılarak Konya Rehberi adıyla yayımlandı.

Koner’in eserlerine bakıldığında eğitim, kadın, kültür, düşünce ve Konya’nın tarihî mirası gibi farklı konular üzerinde yoğunlaştığı görülüyor.

ÜÇ KIZ ÇOCUĞU VARDI

Şefika Hanım ile evlenen Mehmet Muhlis Koner’in Saniha, Mefkûre ve Müşerref adlarında üç kızı oldu.

Arapça, Farsça ve Fransızca bilen Koner, çok yönlü entelektüel kimliğiyle de döneminin dikkat çeken isimleri arasında yer aldı.

KONYA’DA BAŞLAYAN HAYAT ÜÇLER MEZARLIĞI’NDA SON BULDU

Mehmet Muhlis Koner, 21 Ekim 1957’de hayatını kaybetti. Koner’in cenazesi, Konya’nın tarihî mezarlıklarından Üçler Mezarlığı’na defnedildi.

Aradan geçen yıllara rağmen adı; belediyecilik, eğitim, gazetecilik ve edebiyat alanındaki çalışmalarıyla Konya’nın şehir hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Mehmet Muhlis Koner, yalnızca bir dönem Konya Belediye Başkanlığı yapan bir isim değil; aynı zamanda öğretmenliği, gazeteciliği, yazarlığı ve kültür çalışmalarıyla şehrin çok yönlü gelişimine katkı sunan önemli bir Konya aydını olarak hatırlanıyor.