Karaman’ın Türkçenin başkenti olarak anılmasının temelinde yalnızca kültürel bir yakıştırma değil, tarihi bir devlet kararı yer alıyor. Anadolu’da uzun yıllar boyunca Arapça ve Farsçanın resmî ve edebî dil olarak kullanıldığı bir dönemde, Karaman merkezli alınan bir karar Türk dili açısından kırılma noktası oldu.

Bu karar, Anadolu’da Türkçenin kaderini değiştiren adımlardan biri olarak kabul ediliyor.

1277 Fermanı: Türkçe İlk Kez Devlet Dili Oldu

13 Mayıs 1277 tarihinde, Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından yayımlanan ünlü ferman, Karaman’ı Türkçenin sembol şehri haline getirdi. Fermanda yer alan ifade, Türk dili tarihinde bir ilki temsil ediyordu:

“Bugünden sonra divanda, dergâhta, bargâhta ve mecliste Türkçeden başka dil kullanılmayacaktır.”

Bu karar, Türkçenin ilk kez resmî devlet dili olarak ilan edilmesi anlamına geliyordu. Kararın merkezi ise Karaman’dı.

NEDEN KARAMAN’DA ALINDI?

Bu fermanın Karaman’da ilan edilmesi tesadüf değil. Karamanoğulları Beyliği:

Halkla iç içe bir yönetim anlayışına sahipti. Oğuz Türkçesini günlük yaşamda aktif biçimde kullanıyordu. Dilin, kimliğin temel unsuru olduğunun farkındaydı

Karaman, bu dönemde yalnızca bir yönetim merkezi değil, Türk dilinin korunup geliştirildiği bir kültür havzası konumundaydı.

ANADOLU’DA TÜRKÇENİN YÜKSELİŞİ KARAMAN’DAN BAŞLADI

Karamanoğlu Mehmet Bey’in fermanı, kısa vadede tüm Anadolu’da uygulanmasa da uzun vadede büyük etki yarattı. Bu karar: Türkçenin yazı dili olarak yaygınlaşmasını sağladı. Halk ile yönetim arasındaki dil uçurumunu azalttı. Anadolu Türkçesinin temelini güçlendirdi. Zamanla Osmanlı Devleti’nde de Türkçenin resmî ve edebî dil olarak öne çıkmasının yolu bu adımlarla açıldı.

KARAMAN’IN DİL MİRASI GÜNÜMÜZE NASIL YANSIDI?

Bugün Karaman’da:

Türk Dil Bayramı her yıl 13 Mayıs’ta kutlanıyor. Türkçeye adanmış etkinlikler düzenleniyor. Şehir, dil bilinciyle anılıyor.

Bu nedenle Karaman, yalnızca tarih kitaplarında değil, toplumsal hafızada da Türkçenin başkenti olarak yer alıyor.

BİR ŞEHİR, BİR DİL, BİR KİMLİK

Karaman’ın Türkçenin başkenti sayılması; bir şehir adına verilmiş sembolik bir unvan değil, Anadolu’da dil üzerinden verilen bir kimlik mücadelesinin sonucu olarak değerlendiriliyor. 13. yüzyılda atılan bu adım, bugün hâlâ Türk dilinin tarihindeki en güçlü dönüm noktalarından biri kabul ediliyor.

Karaman, bu yönüyle yalnızca bir şehir değil; Türkçenin Anadolu’daki yürüyüşünün simgesi olmaya devam ediyor.