13 Eylül'de tarihte neler oldu?

13 Eylül, Türkiye, İslam dünyası ve dünya tarihinde önemli gelişmelerin yaşandığı tarihlerden biri olarak öne çıkıyor. Savaşlardan siyasi gelişmelere, bilimden kültür ve sanata kadar pek çok önemli olay 13 Eylül tarihinde meydana geldi.

13 Eylül 1921: Sakarya Meydan Muharebesi sona erdi

13 Eylül 1921, Türk tarihinin en önemli dönüm noktalarından birine sahne oldu.

23 Ağustos'ta başlayan Sakarya Meydan Muharebesi, 13 Eylül'de Türk ordusunun zaferiyle sona erdi. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın sevk ve idaresindeki Türk ordusunun kazandığı zafer, Millî Mücadele'nin kritik dönüm noktalarından biri oldu.

22 gün 22 gece süren savaşın ardından Yunan ordusu geri çekilmeye başladı. Sakarya Zaferi, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinde büyük bir moral ve stratejik üstünlük sağladı. Zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa'ya 19 Eylül 1921'de TBMM tarafından Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi verildi.

13 Eylül 1663: Uyvar Kalesi Osmanlı hâkimiyetine girdi

Osmanlı tarihinin önemli gelişmelerinden biri de 13 Eylül tarihine denk gelen Uyvar Seferi sürecidir.

Köprülüzâde Fazıl Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu, 1663 yılında Uyvar Kalesi'ni kuşattı. Kuşatma 17 Ağustos'ta başladı ve kalenin savunması 26 Eylül 1663'te sona ererek Uyvar Osmanlı idaresine girdi.

Uyvar'ın alınması, Osmanlı-Habsburg mücadelelerinin önemli başarılarından biri olarak tarihe geçti.

13 Eylül 1171: Fâtımî hilafeti sona erdi

İslam tarihi açısından 13 Eylül'ün en önemli olaylarından biri, Fâtımî hilafetinin sona ermesidir.

Fâtımî halifesi Âdıd-Lidînillâh, 10 Muharrem 567, yani 13 Eylül 1171 tarihinde hayatını kaybetti. Böylece Mısır'daki Fâtımî hilafeti ve Fâtımî Devleti resmen sona erdi.

Daha önce Selâhaddin Eyyûbî'nin girişimleriyle Mısır'da Abbâsîler adına hutbe okunmaya başlanmıştı. Âdıd'ın ölümüyle Fâtımî hilafetinin yaklaşık iki asırlık hâkimiyeti de son bulmuş oldu.

13 Eylül 1922: Büyük İzmir Yangını başladı

Millî Mücadele'nin son döneminde 13 Eylül 1922'de İzmir'de büyük bir yangın başladı. Yangın günler boyunca devam ederek şehrin önemli bölümlerinde büyük yıkıma neden oldu.

İzmir'in kurtuluşunun hemen ardından yaşanan bu büyük yangın, Türkiye tarihinin en tartışmalı ve acı olaylarından biri olarak hafızalarda yer aldı.

13 Eylül 1959: Luna 2 Ay'a ulaştı

Bilim tarihinde de 13 Eylül önemli bir güne karşılık geliyor. Sovyetler Birliği'nin Luna 2 uzay aracı 1959 yılında Ay'a ulaştı ve Ay yüzeyine ulaşan ilk insan yapımı araç oldu.

Bu gelişme, ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki uzay yarışının en dikkat çekici dönüm noktalarından biri olarak kabul edildi.

13 Eylül'de kimler doğdu?

13 Eylül tarihinde dünyaya gelen tanınmış isimler arasında Türkiye'den ve dünyadan çok sayıda önemli kişi bulunuyor.

Türkiye'den doğan önemli isimler

• 1903 – Suut Kemal Yetkin: Türk yazar, akademisyen ve sanat tarihçisi.
• 1937 – Metin Türel: Türk futbolcu ve teknik direktör.
• 1941 – Ahmet Necdet Sezer: Türkiye'nin 10. Cumhurbaşkanı.
• 1942 – Sait Sökmen: Türk bale sanatçısı ve koreograf.
• 1954 – Serra Yılmaz: Türk oyuncu ve yönetmen.
• 1958 – Ayşenur Yazıcı: Türk sunucu ve yazar.
• 1960 – Abdülkerim Durmaz: Eski Türk futbolcu.
• 1965 – Fikri Işık: Türk siyasetçi.

Dünyadan 13 Eylül doğumluları

13 Eylül'de dünyaya gelen dünyaca tanınmış isimler arasında Clara Schumann, Arnold Schoenberg, Roald Dahl, Walter Reed, Milton Hershey, John J. Pershing, Dave Mustaine, Fiona Apple, Tyler Perry ve Thomas Müller de bulunuyor.

13 Eylül'de kimler hayatını kaybetti?

Tarihin farklı dönemlerinde 13 Eylül tarihinde çok sayıda önemli isim yaşamını yitirdi.

Türk tarihinden önemli vefatlar

• 1871 – İbrahim Şinasi: Tanzimat döneminin önemli şair, yazar ve gazetecilerinden.
• 1967 – Şerif Muhiddin Targan: Türk musikisinin önemli besteci ve ud virtüözü.
• 1970 – Refik Ahmet Sevengil: Gazeteci, yazar ve tiyatro tarihçisi.
• 2012 – Dilhan Eryurt: Türk astrofizikçi; NASA'da da görev yapan bilim insanı.

Dünyadan önemli vefatlar

• 1506 – Andrea Mantegna: İtalyan ressam.
• 1592 – Michel de Montaigne: Fransız yazar ve düşünür.
• 1996 – Tupac Shakur: Amerikalı rap sanatçısı.
• 1998 – George Wallace: ABD'li siyasetçi.
• 2015 – Moses Malone: Amerikalı basketbolcu.
• 2019 – Eddie Money: Amerikalı müzisyen.
• 2022 – Jean-Luc Godard: Fransız-İsviçreli sinema yönetmeni.

13 Eylül'ün tarihimizdeki yeri

13 Eylül, özellikle Türk tarihi ve İslam tarihi açısından dikkat çekici bir gün. 1921'de kazanılan Sakarya Zaferi, Millî Mücadele'nin seyrini değiştiren gelişmeler arasında yer alırken, 1171'de Fâtımî hilafetinin sona ermesi İslam siyasi tarihinin önemli kırılma noktalarından biri oldu.

Bunun yanında Osmanlı tarihindeki Uyvar Seferi, İzmir'in 1922'de yaşadığı büyük yangın ve dünya tarihindeki önemli bilimsel gelişmeler de 13 Eylül'ü tarihin dikkat çeken günlerinden biri haline getiriyor.