24 Eylül tarihinde Türkiye ve dünya tarihinde birçok önemli olay yaşandı. Osmanlı padişahı II. Selim'in tahta çıkmasından Zeki Müren'in vefatına, İsmet İnönü'nün doğumundan 2015'te Mina'daki hac izdihamına kadar 24 Eylül, tarihte önemli gelişmelerin yaşandığı günlerden biri oldu.
24 Eylül'de tarihte ne oldu?
787 – İkinci İznik Konsili yeniden toplandı
Güvenlik gerekçeleriyle ertelenen İkinci İznik Konsili, 24 Eylül 787'de İznik'te yeniden toplandı. Konsilde ikonoklazm tartışmaları ele alındı ve dini tasvirlerin kullanımı konusunda önemli kararlar alındı.
1566 – II. Selim Osmanlı tahtına çıktı
24 Eylül 1566, Osmanlı tarihi açısından önemli bir tarihtir. Kanuni Sultan Süleyman'ın Zigetvar Seferi sırasında vefatının ardından oğlu II. Selim, Osmanlı padişahı oldu. II. Selim, Osmanlı Devleti'nin 11. padişahı olarak 1574 yılına kadar hüküm sürdü.
1852 – İlk zeplin uçuşu gerçekleştirildi
Fransız mucit Henri Giffard, 24 Eylül 1852'de buhar motoruyla çalışan hava gemisiyle uçuş gerçekleştirdi. Bu gelişme, havacılık tarihinin erken dönemindeki önemli adımlardan biri olarak kabul edilir.
1882 – Beyazıt Kütüphanesi kuruldu
İstanbul'daki Beyazıt Kütüphanesi'nin kuruluşu da 24 Eylül tarihine denk gelen önemli gelişmeler arasında gösteriliyor.
1922 – Bolvadin işgalden kurtuldu
Afyonkarahisar'ın Bolvadin ilçesi, 24 Eylül 1922'de Yunan işgalinden kurtarıldı. Bu tarih ilçenin kurtuluş günlerinden biri olarak anılıyor.
1938 – Hatay Devleti'nde genel af ilan edildi
24 Eylül 1938'de Hatay Devleti'nde genel af ilan edildi. Bu gelişme, Hatay'ın Türkiye'ye katılmasından önceki siyasi süreçte yaşanan gelişmeler arasında yer aldı.
1940 – Berlin bombalandı
II. Dünya Savaşı sırasında 24 Eylül 1940'ta İngiliz bombardıman uçakları Berlin'deki sanayi hedeflerini bombaladı.
1960 – Yüksek Adalet Divanı kuruldu
27 Mayıs 1960 askeri müdahalesi sonrasında Demokrat Parti döneminin yöneticilerinin yargılanması amacıyla Yüksek Adalet Divanı 24 Eylül 1960'ta kuruldu.
1981 – Paris Başkonsolosluğu'na saldırı
24 Eylül 1981'de Türkiye'nin Paris Başkonsolosluğu ve Kültür Ataşeliğinin bulunduğu binaya silahlı bir saldırı düzenlendi. Saldırıda güvenlik görevlisi Cemal Özen hayatını kaybetti, Başkonsolos Kaya İnal yaralandı.
1987 – Süleyman Demirel siyasete döndü
12 Eylül 1980 sonrası siyasi yasakların kalkmasının ardından Süleyman Demirel, 24 Eylül 1987'de Doğru Yol Partisi Olağanüstü Kongresi'nde genel başkan seçildi.
2013 – Pakistan'da büyük deprem
Pakistan'ın Belucistan bölgesinde 24 Eylül 2013'te 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Depremde yüzlerce kişi hayatını kaybetti.
2015 – Mina'da hac izdihamı
24 Eylül 2015, İslam dünyasının hafızasında acı bir olayla yer aldı. Suudi Arabistan'ın Mina bölgesinde hac ibadeti sırasında yaşanan izdihamda yüzlerce hacı hayatını kaybetti. Olay, modern dönemin en ağır hac kazalarından biri olarak kayıtlara geçti. Kaynaklara göre açıklanan ölü sayıları farklılık gösterdi.
24 Eylül'de Türkiye ve İslam tarihi açısından önemli gelişmeler
24 Eylül, özellikle Osmanlı tarihi bakımından dikkat çeken bir tarihtir.
- 1566: II. Selim Osmanlı tahtına çıktı. Bu gelişme, Osmanlı Devleti'nin siyasi tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu.
- 1922: Bolvadin, Milli Mücadele döneminde Yunan işgalinden kurtarıldı.
- 1938: Hatay Devleti'nde genel af ilan edildi.
- 2015: Mina'daki hac izdihamında çok sayıda hacı hayatını kaybetti. Olay, İslam dünyasında derin üzüntüye neden oldu.
24 Eylül'de kim doğdu?
İsmet İnönü – 1884
Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci Cumhurbaşkanı ve ilk başbakanı İsmet İnönü, 24 Eylül 1884'te İzmir'de doğdu. İnönü Vakfı ve resmi kaynaklar doğum tarihini 24 Eylül 1884 olarak veriyor.
İnönü, Kurtuluş Savaşı döneminde önemli askeri görevler üstlendi; Lozan görüşmelerinde Türkiye'yi temsil eden heyetin başkanlığını yaptı ve Cumhuriyet döneminde uzun yıllar başbakanlık görevinde bulundu. 1938'de Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının ardından Türkiye'nin ikinci Cumhurbaşkanı oldu.
F. Scott Fitzgerald – 1896
Amerikalı yazar F. Scott Fitzgerald, 24 Eylül 1896'da doğdu. Fitzgerald özellikle The Great Gatsby adlı eseriyle dünya edebiyatında önemli bir yer edindi.
Cemal Reşit Rey – 1904
Türk besteci, piyanist ve orkestra şefi Cemal Reşit Rey, 24 Eylül 1904'te doğdu. Cumhuriyet dönemi Türk müziğinin önemli isimleri arasında yer alan Rey, çok sayıda senfonik eser, opera ve oratoryo besteledi.
Diğer 24 Eylül doğumlular
24 Eylül'de ayrıca İrlandalı iş insanı Arthur Guinness (1725), Sovyet siyasetçi Konstantin Çernenko (1911), Türk oyuncu Yılmaz Zafer (1956) ve Amerikalı yönetmen, animatör Brad Bird (1957) dünyaya geldi.
24 Eylül'de kimler öldü?
Zeki Müren – 1996
Türk sanat müziğinin unutulmaz isimlerinden Zeki Müren, 24 Eylül 1996'da TRT İzmir Televizyonu'nda kendisi için düzenlenen program sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti.
6 Aralık 1931'de Bursa'da doğan Müren, sanat yaşamı boyunca çok sayıda esere imza attı. Vefatının ardından Bodrum'daki evi müzeye dönüştürüldü.
Şükûfe Nihal – 1973
Türk edebiyatının önemli şair ve yazarlarından Şükûfe Nihal, 24 Eylül 1973'te İstanbul'da hayatını kaybetti. 1896'da İstanbul'da doğan Şükûfe Nihal; şair, yazar ve eğitimci kimliğiyle tanındı.
24 Eylül'de hayatını kaybeden diğer isimler
Tarih kaynaklarında 24 Eylül'de hayatını kaybedenler arasında farklı dönemlerden sanatçı, sporcu ve kamuoyunca tanınan isimler de bulunuyor. Bunlar arasında eski milli futbolcu Uğur Dağdelen de yer alıyor.
24 Eylül neden önemli?
24 Eylül, Osmanlı tarihinden Milli Mücadele'ye, Cumhuriyet tarihinden Türk sanatına ve İslam dünyasını ilgilendiren önemli olaylara kadar çok sayıda tarihi gelişmeye sahne oldu.
Özellikle II. Selim'in tahta çıkması, Bolvadin'in kurtuluşu, İsmet İnönü'nün doğumu, Zeki Müren'in vefatı ve 2015'te Mina'da yaşanan hac izdihamı, 24 Eylül tarihinin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.