Türkiye'de şehirlerin gelişim yönü yıllar içinde sessiz ama dikkat çekici bir değişim yaşadı. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından hazırlanan kapsamlı analiz, 1975-2020 yılları arasında kentlerin nasıl büyüdüğünü ortaya koydu. Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından biri ise Konya'nın yaklaşık 4 kilometre güneye doğru büyümesi oldu.
Uzmanlara göre şehirlerin ağırlık merkezindeki değişim; nüfus hareketleri, yeni yerleşim alanları, sanayi yatırımları, ulaşım projeleri ve kentleşme politikalarının doğal bir sonucu olarak ortaya çıkıyor.
KONYA, TÜRKİYE'DE GÜNEY YÖNÜNDE EN FAZLA BÜYÜYEN ŞEHİR OLDU
Araştırma sonuçlarına göre Konya, Türkiye'de güney yönünde en belirgin büyüme gösteren il olarak öne çıktı. Yaklaşık 4 kilometrelik güneye kayış, son 45 yılda şehrin gelişim ekseninin önemli ölçüde değiştiğini gösteriyor.
Özellikle yeni konut bölgeleri, gelişen ulaşım ağı ve şehir planlamasında yaşanan değişimler, Konya'nın büyüme rotasını güneye çevirdi. Bu tablo, kentin gelecekteki imar ve yatırım planları açısından da önemli ipuçları veriyor.
TÜRKİYE GENELİNDE ŞEHİRLERİN YÖNÜ DEĞİŞTİ
TEPAV'ın analizine göre 81 ilin 44'ünde kentsel ağırlık merkezi batıya doğru kaydı. Bu değişimde iç göç, ekonomik faaliyetlerin yoğunlaşması ve yeni yaşam alanlarının oluşması belirleyici rol oynadı.
Her şehir kendi dinamiklerine göre farklı yönlerde büyürken, bazı iller dikkat çekici sonuçlarıyla öne çıktı.
MUĞLA, BALIKESİR, ANTALYA VE ISPARTA DA LİSTEDE ZİRVEDE
Araştırmaya göre Muğla, yaklaşık 7,3 kilometrelik batıya kayışla bu alanda Türkiye'nin ilk sırasında yer aldı.
Balıkesir, yaklaşık 7,5 kilometre kuzeye ilerleyerek kuzey yönünde en fazla büyüyen şehir oldu.
Genel eğilimin aksine Antalya ve Isparta ise yaklaşık 5,5 kilometre doğuya kayarak doğu yönünde büyümenin en belirgin yaşandığı iki il olarak kayıtlara geçti.
İSTANBUL VE ANKARA'NIN BÜYÜME ROTASI DA DEĞİŞTİ
Türkiye'nin en büyük iki şehrinde de dikkat çeken bir tablo ortaya çıktı.
İstanbul'un kentsel ağırlık merkezi yaklaşık 5,4 kilometre batıya ve 3,3 kilometre kuzeye kayarken, Ankara'da ise 2,9 kilometre batıya ve 5,3 kilometre kuzeye doğru büyüme gerçekleşti.
Bu veriler, iki metropolde de kentleşmenin ağırlıklı olarak kuzeybatı ekseninde devam ettiğini gösteriyor.
KONYA İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Uzmanlara göre Konya'nın güneye doğru büyümesi, yalnızca nüfus artışını değil; yeni yaşam alanlarının oluştuğunu, ulaşım yatırımlarının yön değiştirdiğini ve şehir planlamasının farklı bir eksene taşındığını da ortaya koyuyor.
Önümüzdeki yıllarda yapılacak yeni yatırımların ve konut projelerinin de bu gelişim doğrultusunda şekillenmesi bekleniyor. Şehrin değişen merkezi, Konya'nın gelecekte nasıl büyüyeceğine dair önemli ipuçları veren veriler arasında gösteriliyor.