Osmanlı Devleti’nin dördüncü padişahı Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı’nda Timur’a yenilerek esir düşen ve Akşehir’de hayatını kaybettiği kabul edilen tek Osmanlı hükümdarı olarak tarihe geçti. Konya’nın Akşehir ilçesiyle özdeşleşen bu tarihî olay, yüzyıllardır tartışılmaya devam ediyor.
Osmanlı tarihinin en çalkantılı dönemlerinden birine damga vuran Yıldırım Bayezid (I. Bayezid), güçlü askerî kişiliği, hızlı fetihleri ve dramatik sonuyla hafızalarda yer edinmiş önemli bir padişahtır. 1389–1402 yılları arasında Osmanlı tahtında bulunan Bayezid, Konya’nın Akşehir ilçesiyle anılan esareti ve ölümü nedeniyle tarih literatüründe özel bir yere sahiptir.
Yıldırım Bayezid, önce Akşehir’de Şeyh Mahmut Hayrani Türbesi'ne, sonradan Bursa’ya getirilerek bu türbeye gömülmüştür.
YILDIRIM BAYEZİD KİMDİR?
Yaklaşık 1360 yılında Edirne’de doğduğu kabul edilen Yıldırım Bayezid, Osmanlı Devleti’nin dördüncü padişahıdır. “Yıldırım” lakabını, savaş meydanlarındaki hızlı manevraları ve ani fetihleri sayesinde almıştır. 1389’da tahta çıkan Bayezid, kısa sürede hem Anadolu’da siyasî birliği sağlamak hem de Balkanlar’daki Osmanlı hâkimiyetini güçlendirmek için önemli adımlar attı.
NİĞBOLU ZAFERİ VE İSTANBUL KUŞATMALARI
Yıldırım Bayezid’in en büyük askerî başarılarından biri, 1396 Niğbolu Savaşı’nda Haçlı ordusunu ağır yenilgiye uğratması oldu. Bu zafer, Osmanlı Devleti’ni Avrupa’da büyük bir güç hâline getirdi. Bayezid aynı zamanda İstanbul’u kuşatan ilk Osmanlı padişahı olarak tarihe geçti. Ancak bu kuşatmalar, dönemin şartları nedeniyle sonuçsuz kaldı.
ANKARA SAVAŞI VE TARİHİ YENİLGİ
Osmanlı tarihinin seyrini değiştiren olaylardan biri olan 20 Temmuz 1402 Ankara Savaşı, Yıldırım Bayezid için bir dönüm noktası oldu. Timur (Timurlenk) komutasındaki orduyla yapılan bu savaşta, Anadolu’daki bazı beyliklerin Osmanlı ordusundan ayrılarak Timur’un safına geçmesi, Osmanlı kuvvetlerinin çözülmesine yol açtı. Savaşın sonunda Yıldırım Bayezid esir düştü.
Bu olay, Osmanlı tarihinde bir padişahın savaş meydanında esir düşmesi bakımından tek örnek olarak kayıtlara geçti.
ESARET ANLATILARI VE “ALTIN KAFES” TARTIŞMASI
Yıldırım Bayezid’in esaretiyle ilgili olarak özellikle Batı kaynaklarında, “altın kafes” gibi sembolik ve dramatik anlatımlar yer alsa da, çağdaş Timurlu kaynaklarında bu tür aşağılayıcı muamelelere dair kesin bilgiler bulunmamaktadır. Tarihçilerin büyük bölümü, Bayezid’e esaret altında asgari saygının gösterildiği görüşünde birleşmektedir.
AKŞEHİR’DE SON BULAN BİR HAYAT
Tarihî ve yerel anlatılara göre Yıldırım Bayezid, Konya’nın Akşehir ilçesinde, bugün Ferruhşah Mescidi civarı olarak bilinen bölgede esaret altında tutuldu. 8 Mart 1403 tarihinde, yaklaşık dokuz aylık esaret sürecinin ardından burada hayatını kaybettiği kabul edilir. Ölüm nedeni konusunda hastalık, doğal sebepler veya intihar gibi farklı rivayetler bulunsa da kesin bir yargıya varılamamıştır.
Bayezid’in naaşı daha sonra Bursa’ya götürülerek defnedildi.
FETRET DEVRİ: OSMANLI’DA TAHT KAVGASI
Yıldırım Bayezid’in esareti ve ölümü, Osmanlı Devleti’nde merkezî otoritenin sarsılmasına yol açtı. Oğulları arasında başlayan taht mücadelesi, tarihe “Fetret Devri” olarak geçen ve yaklaşık 11 yıl süren bir iç karışıklık dönemini başlattı. Bu süreç, Osmanlı Devleti’nin yeniden toparlanmasına kadar büyük siyasi belirsizliklere sahne oldu.
KONYA TARİHİNDE DERİN İZ BIRAKAN BİR PADİŞAH
Bugün Akşehir, Osmanlı tarihinin en dramatik hikâyelerinden birine ev sahipliği yapmış olmasıyla dikkat çekiyor. Yıldırım Bayezid, Konya ile doğrudan ilişkilendirilen ve esaret altında hayatını kaybettiği kabul edilen tek Osmanlı padişahı olarak hem yerel hem de ulusal tarih açısından büyük önem taşıyor.