Fıkrayı duymuşsunuzdur; gece vakti bahçeden bir tıkırtı duyulur. Baba seslenir:
— Oğlum, bi bak kim var orada?
— Hırsız var baba, yakaladım!
— Aferin oğlum, getir buraya!
— Gelmiyor baba!
— O zaman sal gitsin, sen gel!
— Gelemiyorum, hırsız bırakmıyor baba!
Kişinin, kontrol ettiğini sandığı şeyin aslında esiri olmasını gülümseterek ne güzel anlatıyor bu fıkra, değil mi? İnsanın makamla, parayla, şöhretle, ideolojiyle veya bir yapıyla kurduğu bağa teslim olmasını anlatan bir incelik de var içinde.
Yanlış şeye teslim olanlar, düzeltmek için girdikleri sistemin içinde, sistemin parçası oluyorlar. Çünkü insan olma yolculuğunda kaybolan beşer türü nefsini kontrol ediyor görünürken aslında nefsine teslim oluyor, hırsının kontrolüne giriyor.
Sistemden beslenenler, sistemi değiştiremez sözü boşuna denmiyor. Bu zehir bazen toplumun bütün katmanlarına işliyor. Eski Türkiye’de devleti soyanlara “hortumcu”, küçük menfaatleri için kamunun hakkını yiyenlere “pipetçi” denirdi. Peki Yeni Türkiye’de ne değişti?
Son üç dört yüzyılda şekillenen modern ekonomi öğretilerinin önemli bir bölümünde “insanın kendi menfaatini maksimize etmeye çalışan bir canlı olduğu” anlatılır. Kapitalizm bu eğilimi teşvik etmeyi; karşı tez olarak çıkan sosyalizm ve komünizm ise sınırlamayı öne çıkarmıştır. İnsanın menfaatle ilişkisi üzerindeki tartışmalar hala canlıdır.
Ekonomi bilimi ile tanıştığım 1987 yılından beri anlamaya çalışıyorum ve naçizane “insan, kendi menfaatini en çoklamaya çalışan bir canlıdır” diyenlere itiraz edip, şunu soruyorum: bu canlıda ahlak, erdem, etik, vicdan, nefs kontrolü, kul hakkı yeme korkusu yok mu? Bu değerlere sahip olan kişi kendi menfaatini artırmaya çalışırken, başkalarının menfaat sınırlarına gelince durur. Durmuyorsa, bu canlı türüne insan demek ne kadar doğrudur? Belli ki o, beşer olarak kalmış bir mahluktur!
Batı dünyasının yaptığı tanımı olduğu gibi alıp, Doğu dünyasının özellikle de temelinde adalet, dayanışma ve paylaşım gibi güzel ahlakın gereği olan davranışları öğreten İslam inancıyla büyüyenlerin dünyasına koyunca, “olmaz!” derim… Ancak, Müslüman olduğunu söylediği halde ahlakını güzelleştirmeyen, adaleti ayakta tutmayan bazılarının, Müslüman kılığında konuşarak Müslümanların güvenini kazandığını, Müslümanların oyunu aldığını ve bu güçle tüm milletin geleceğini çaldığını görmenin üzüntüsünü, son gelişmelere bakınca “Yeni Türkiye”de de yaşarım.
İslam ahlakı üzere yetişen beşerin değerlerini temele koyarak, kendi ekonomi sistemimizi niçin tanımlamamışız diye üzülürüm. Sorun değerleri yaşaması gerekenlerde mi, yoksa tanımı yapması gerekenlerde mi? Kur’an-ı Kerim’i okumayın anlamazsınız diyenlerin yapmadığı ve yapmayacağı kesin! Öyleyse kim yapacak?
Dinimiz İslam’a inananlar arasında, “hırsız, yalancı, tefeci, sahtekâr, bozguncu, zalim bizdense; ben bizden değilim!” diyebilecek kalitede ahlaka, karaktere ve bilince sahip Müslümanların sesi niçin daha gür çıkmıyor? İslam dünyası ancak bu kalitede bir ahlak ve karaktere sahip Müslümanlarla temizlenir, güçlenir ve yücelir diyenler niçin yeterince etki kazanmıyor? Yoksa, hepsi eleştirdikleri ve değiştirmek için geldikleri sistemden beslenmeye başlayınca sistemin hizmetine mi giriyor? Müslüman, yani insan olmaya giden yolculuğa çıkmak için Allah’ın dini İslam’a teslim olan beşer nerede yanlışa düşüyor?
Kur’an-ı Kerim, “mallarınızı aranızda haksızlıkla yemeyin. Bile bile, günaha saparak, insanların mallarından bir kısmını yemeniz için onun bir parçasını yetkililere (rüşvet olarak) vermeyin” manasında apaçık bir ayetle uyarıyor: Peygamber (sav) efendimiz ise kul hakkıyla gelen kişiyi, namazı ve orucu olsa bile “müflis” olarak tanımlıyor. Buna rağmen namazla, oruçla, umreyle, hacla veya birilerinin ipinin ucundan tutmakla, “yediği kul haklarının günahlarından kurtulma gibi bir kolaylığı” anlatanlar aslında kime hizmet ediyor? Ya bunlara aldananlar ne duruma düşüyor?
Şimdi soralım, böyle bir kolaylığa inandırılan kişilerde:
- Günaha girme korkusu kalır mı?
- Günaha girmekten korkmayan kişide ahlak gelişir mi?
- Ahlaksız kişide karakter oluşur mu?
- Ahlaksız, karaktersiz kişiden samimi müslüman olur mu?
Kişinin Müslümanlığı kılığı, görüntüsü, gösterişi veya konuşması ile değil güzel ahlakı, dürüstlüğü ve adaletli davranışları ile anlaşılır.
Dinde cehalet ile imanda samimiyet birleşince sonuç, kapitalizme teslim olan bağnazlık, yalan, iftira, çalma, zulüm, ihanet mi olmalıdır? Cehaleti övmek, cahil veya muhtaç durumda olanları sömürmek mi olmalıdır? Güveneni aldatmak mı olmalıdır? Yoksa, Allah’ın dinine teslim olmak isteyen beşeri, Allah’ın hükümlerini kendi menfaatlerini maksimize etmek için çarpıtarak anlatan bazı tarikatlar, cemaatler, bazı şeyhler, hocalar mı teslim alıyor?
Çözüm, dinin şekillerini taklit etmek yerine dinin manasını doğru anlamak için, yaşamı ve ölümü doğru anlamak için, emek, çaba ve parayı, ekonomiyi doğru anlamak için, hukuk ile kanun arasındaki farkı anlamak için, bunları ve daha fazlasını sağlayacak olan akılcı düşünmeyi öğrenmek için, ezber yerine aklı kullanma seviyesini yükselten bir eğitim sistemi değil de nedir sizce?
Allah’ın hükümlerini, kendi menfaatlerini garantiye almak için çarpıtarak “şeriat” diye anlatan, buna dayanarak fetva veren asabiyetçi, hırsız, yalancı ve zalimlerin hukuka karşı yaptığı işbirliğini görmeyenler nasıl uyandırılır? Allahın şeriatı ile insanın uydurduğu şeriat arasındaki farkı anlamayanlar nasıl uyarılır?
Mahlukat olan beşere, insan yani eşref-i mahlukat olmayı öğrenmesi için aklını kullanma seviyesinde yükselmesi gerektiği nasıl anlatılabilir? Bence en önemlisi budur çünkü, beşerin ahlak seviyesi, aklını kullanma seviyesi ile sınırlı kalır.
Hani aldatan bizden değildi!?
“Aldatan bizden değildir” diyen sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed’i (sav) örnek alanlara ne oldu? Onu örnek almak; sakalını, sarığını, dönemin müşrik ve kafirlerinin de iklim ve coğrayfa gereği tercih ettiği giyim şeklini, görüntüsünü taklit etmek midir, yoksa, Onun güvenilir, emin, dürüst insan karakterini örnek almak mı?
Aldatanlar sadece halkı mı aldatıyor? Kendisine güvenip devlet makamlarında görev veren amirlerini mahcup etmekten de utanmıyor bunlar? Sayın Cumhurbaşkanımız geçmişte din adamı zannettiği birileri tarafından “aldatıldığını” söylemişti, şimdi de bürokrat zannettiği bazı kişiler tarafından aldatılıyor olabilir mi? Peki nedir aldatılmanın önlemi?
Aldatanların hak ettikleri cezayı bu dünyada da çekmeleri duasıyla; selam olsun işin aslını arayanlara, dinin manasını anlamaya çalışanlara ve kendisine güvenenleri mahcup etmeyenlere…
Hırs, gemiyi yürüten rüzgâr da olabilir, onu kayalıklara sürükleyen fırtınaya da dönüşebilir. Unutmayalım: Hırsızı yakaladığını söylemek yetmez; asıl mesele, hırsının elinden kurtulabilmektir…