15 Ağustos’ta tarihte bugün neler oldu?

15 Ağustos, tarihin farklı dönemlerinde Türkiye, Türk-İslam dünyası ve dünya açısından önemli gelişmelere sahne oldu. Bu tarihin Türkiye tarihi açısından en dikkat çekici olaylarından biri Trabzon’un fethidir.

1461 – Trabzon Osmanlı topraklarına katıldı

Fatih Sultan Mehmet, 1461 yılında gerçekleştirdiği sefer sonucunda Trabzon’u fethetti. Trabzon Rum İmparatorluğu’nun başkenti olan şehir, 15 Ağustos 1461 tarihinde Osmanlı hâkimiyetine girdi. Böylece Doğu Karadeniz’de Osmanlı hâkimiyeti güçlendi. Trabzon’un fethi, Türk tarihinin önemli dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor.

1080 – Kars’ın alınışı

Tarih kaynaklarında 15 Ağustos 1080 tarihinde Kars’ın alınışı da günün önemli gelişmeleri arasında yer alıyor. Bu dönem, Malazgirt Zaferi'nin ardından Anadolu’da Türk hâkimiyetinin genişlemeye başladığı yıllara denk geliyor.

636 – Yermük Savaşı başladı

15 Ağustos tarihine ilişkin İslam tarihi kayıtlarında 636 yılında Yermük Savaşı’nın başladığı bilgisi yer alıyor. Bizans ile Râşidîn Halifeliği arasındaki savaş, İslam fetihleri açısından önemli sonuçlar doğuran mücadelelerden biri oldu.

717 – İstanbul kuşatması başladı

717 yılında Emevî komutanı Mesleme bin Abdülmelik, Konstantinopolis’e yönelik ikinci büyük Arap kuşatmasını başlattı. Kuşatma yaklaşık bir yıl sürdü ve 718 yılında sona erdi.

15 Ağustos Türkiye tarihinde yaşanan önemli olaylar

1974 – Kıbrıs Barış Harekâtı: Harekâtın ikinci aşamasında Türk Silahlı Kuvvetleri Kıbrıs’ta ilerleyişini sürdürdü. Aynı dönemde Muratağa, Sandallar ve Atlılar köylerinde Kıbrıs Türklerine yönelik katliamlar gerçekleştirildi. Yurt Dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı verilerine göre 14-15 Ağustos 1974'te bu köylerde 126 Kıbrıs Türkü hayatını kaybetti.

1984 – Eruh ve Şemdinli saldırıları: 15 Ağustos 1984 tarihinde PKK, Hakkâri’nin Şemdinli ve Siirt’in Eruh ilçelerinde silahlı saldırılar gerçekleştirdi. Bu tarih, Türkiye’nin yakın tarihindeki terör olayları açısından önemli bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti.

2000 – BM sözleşmeleri imzalandı: Türkiye, 15 Ağustos 2000 tarihinde Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmesi ile Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşmesi’ni imzaladı.

2010 – Sümela Manastırı’nda ayin: Trabzon’daki Sümela Manastırı’nda Türkiye Cumhuriyeti tarihinde ilk kez 15 Ağustos tarihinde ayin gerçekleştirildi.

15 Ağustos’ta dünyada yaşanan önemli olaylar

1914: Panama Kanalı’ndan ilk gemi geçti.

1945: Japonya, II. Dünya Savaşı'nın sonunda teslim olduğunu ilan etti. Aynı tarih Kore’de Kurtuluş Günü olarak anılıyor.

1947: Hindistan bağımsızlığını kazandı. Jawaharlal Nehru ülkenin ilk başbakanı oldu. Aynı yıl Pakistan’da Muhammed Ali Cinnah genel vali olarak göreve başladı.

1969: Dünyanın en ünlü müzik etkinliklerinden Woodstock Festivali, ABD’nin New York eyaletinde başladı. Festival yaklaşık 400 bin kişinin katılımıyla gerçekleşti.

2007: Peru’da meydana gelen 8,0 büyüklüğündeki depremde 500’den fazla kişi hayatını kaybetti.

15 Ağustos’ta kimler doğdu?

15 Ağustos, tarihe geçen pek çok ünlü ismin doğum günü olarak da dikkat çekiyor.

• 1769 – Napolyon Bonapart: Fransız asker ve imparator.
• 1813 – Jules Grévy: Fransız devlet adamı.
• 1888 – T. E. Lawrence: İngiliz asker ve yazar.
• 1892 – Louis de Broglie: Nobel ödüllü Fransız fizikçi.
• 1912 – Julia Child: Amerikalı yemek yazarı ve televizyon kişiliği.
• 1925 – Münir Özkul: Türk tiyatro ve sinema sanatçısı.
• 1925 – Oscar Peterson: Dünyaca ünlü Kanadalı caz piyanisti.
• 1954 – Stieg Larsson: İsveçli gazeteci ve yazar.
• 1963 – Alejandro González Iñárritu: Meksikalı yönetmen.
• 1971 – Ben Affleck: Amerikalı oyuncu ve yönetmen.
• 1990 – Jennifer Lawrence: Amerikalı oyuncu.

15 Ağustos doğumluları arasında Napolyon Bonapart, Münir Özkul, Julia Child, Ben Affleck ve Jennifer Lawrence gibi farklı alanlarda dünya çapında tanınan isimler bulunuyor.

15 Ağustos’ta kimler öldü?

Tarihin farklı dönemlerinde 15 Ağustos tarihinde hayatını kaybeden önemli isimlerden bazıları şöyle:

• 1975 – Şeyh Mucibur Rahman: Bangladeş’in kurucu lideri.
• 1990 – Viktor Tsoi: Sovyet-Rus müzisyen ve oyuncu.
• 2001 – Yavuz Çetin: Türk müzisyen ve gitarist.
• 2007 – Max Roach: Amerikalı caz davulcusu.
• 2013 – August Schellenberg: Kanadalı-Amerikalı oyuncu.
• 2014 – Jay Adams: Amerikalı profesyonel kaykaycı.
• 2020 – Robert Trump: Amerikalı iş insanı.
• 2021 – Gerd Müller: Alman futbolunun efsane golcülerinden.

15 Ağustos tarihinde hayatını kaybeden isimler arasında Türk müzik dünyasından Yavuz Çetin, dünya futbolundan Gerd Müller ve müzik dünyasından Viktor Tsoi de bulunuyor.

15 Ağustos neden önemli?

15 Ağustos, özellikle Türk tarihi açısından Trabzon’un Fethi nedeniyle önemli bir tarih. Bunun yanı sıra Kars’ın alınışı, İslam tarihindeki Yermük Savaşı ve Konstantinopolis kuşatması gibi gelişmeler de bu tarihin Türk-İslam tarihi bakımından dikkat çeken olaylar arasında yer almasını sağlıyor.

Öte yandan 15 Ağustos, Kıbrıs Barış Harekâtı'nın ikinci aşaması, Hindistan ve Pakistan’ın bağımsızlık sürecindeki gelişmeler, Japonya’nın II. Dünya Savaşı’ndaki teslimiyeti ve Woodstock Festivali gibi dünya tarihinin önemli olaylarına da sahne oldu.

Tarihî kaynaklarda bazı olayların gün ve tarihleri konusunda farklılıklar bulunabildiği için, özellikle Trabzon’un fethi konusunda resmî Türk kurumlarının 15 Ağustos 1461 tarihini esas alan kayıtları dikkate alınmıştır.