24 Ekim, dünya tarihinde Birleşmiş Milletler’in kuruluşundan Türkiye’nin siyasi ve kültürel geçmişine uzanan önemli gelişmelere sahne oldu. Bilim, sanat ve edebiyat dünyasından tanınmış isimlerin doğduğu veya hayatını kaybettiği bu tarih, Türkiye tarihi ve İslam dünyası açısından da dikkat çeken başlıklar barındırıyor.

Aşağıda 24 Ekim tarihinde yaşanan önemli olayları, doğan ve hayatını kaybeden isimleri resimsiz, internet haber sitesinde yayımlanabilecek şekilde derledim.

24 Ekim tarihinde yaşanan önemli olaylar

• 1945 – Birleşmiş Milletler kuruldu: Birleşmiş Milletler Şartı'nın yürürlüğe girmesiyle teşkilat resmen faaliyete geçti. 24 Ekim, her yıl Birleşmiş Milletler Günü olarak anılıyor.
• 1861 – Kıtalar arası telgraf mesajı gönderildi: ABD'de kıtalar arası telgraf hattı üzerinden ilk mesaj iletildi. Bu gelişme, uzak mesafeler arasında iletişimin hızlanmasında önemli bir adımdı.
• 1929 – Kara Perşembe: New York borsasında yaşanan sert satışlar, Büyük Buhran'a uzanan borsa çöküşünün önemli başlangıç noktalarından biri oldu.
• 1964 – Zambiya bağımsızlığını kazandı: Afrika ülkesi Zambiya, İngiliz yönetiminden ayrılarak bağımsızlığını ilan etti.
• 1992 – Hakurk operasyonu: Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kuzey Irak'taki Hakurk bölgesine yönelik operasyonu, Türkiye'de 24 Ekim tarihine ilişkin tarih kayıtlarında yer aldı.

Türkiye ve İslam tarihi açısından 24 Ekim

1924 – Fuat Sezgin dünyaya geldi: İslam bilim tarihi alanındaki çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Fuat Sezgin, 24 Ekim 1924'te Bitlis'te doğdu. İslam medeniyetinin bilim tarihine katkılarını araştıran Sezgin, bilimsel çalışmaları ve eserleriyle tanındı. 30 Haziran 2018'de hayatını kaybetti.

1975 – Büyükelçi İsmail Erez öldürüldü: Türkiye'nin Paris Büyükelçisi İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener, 24 Ekim 1975'te Paris'te düzenlenen silahlı saldırıda hayatını kaybetti. Olay, Türkiye'nin diplomasi tarihindeki acı gelişmeler arasında yer aldı.

Osmanlı tarihi açısından not: Osmanlı Devleti'nin son dönem sadrazamlarından Sâlih Hulûsi Paşa, Amasya görüşmelerinde üstlendiği rolle bilinir. Ancak bazı internet listelerinde ölüm tarihi 24 Ekim 1939 olarak verilse de TDV İslâm Ansiklopedisi ölüm tarihini 25 Ekim 1939 olarak kaydeder. Bu nedenle kendisini 24 Ekim'de hayatını kaybedenler listesine dahil etmemek gerekir.

24 Ekim'e ilişkin İslam tarihi başlığında, Fuat Sezgin'in doğumu özellikle öne çıkıyor. Bunun dışında bu tarihle doğrudan ilişkilendirilen önemli bir İslam tarihi olayını güvenilir kaynaklarla doğrulamadan kesin bilgi olarak sunmamak gerekir.

24 Ekim'de doğan ünlü isimler

Öne çıkan doğumlar

• 1632 – Anton van Leeuwenhoek: Mikroskobik canlılar üzerine çalışmalarıyla tanınan Hollandalı bilim insanı.

• 1775 – II. Bahadır Şah: Babür İmparatorluğu'nun son hükümdarı, şair ve hattat.

• 1817 – Pierre Larousse: Fransız sözlükbilimci ve ansiklopedi yazarı.

• 1924 – Fuat Sezgin: İslam bilim tarihi araştırmacısı ve akademisyen.

• 1933 – Suna Pekuysal: Türk tiyatro ve sinema oyuncusu.

• 1947 – Kevin Kline: Amerikalı oyuncu.

• 1953 – Christoph Daum: Alman teknik direktör.

• 1979 – Ayşe Özyılmazel: Türk şarkıcı ve köşe yazarı.

• 1981 – Wayne Rooney: İngiliz futbolcu ve teknik direktör.

• 1986 – Drake: Kanadalı rapçi ve oyuncu.

24 Ekim'de hayatını kaybeden ünlü isimler

• 1601 – Tycho Brahe: Danimarkalı astronom.

• 1725 – Alessandro Scarlatti: İtalyan besteci.

• 1948 – Franz Lehár: Avusturyalı besteci.

• 1958 – George Edward Moore: İngiliz filozof.

• 1959 – Osman Nihat Akın: Türk besteci.

• 1969 – Behçet Kemal Çağlar: Türk şair ve yazar.

• 1974 – David Oistrakh: Ünlü keman virtüözü.

• 1975 – İsmail Erez: Türkiye'nin Paris Büyükelçisi.

• 1991 – Gene Roddenberry: Star Trek dizisinin yaratıcısı, senarist ve yapımcı.

• 2005 – Rosa Parks: ABD'de sivil haklar hareketinin simge isimlerinden.

• 2011 – John McCarthy: Yapay zekâ alanının öncü bilgisayar bilimcilerinden.

24 Ekim neden önemli?

24 Ekim, uluslararası kuruluşların tarihinden bilim ve kültür dünyasına kadar farklı alanlarda iz bırakan gelişmelerin yaşandığı bir gün. Birleşmiş Milletlerin kuruluşunun yıl dönümü, İslam bilim tarihinin önemli isimlerinden Fuat Sezgin'in doğum günü ve Türk diplomat İsmail Erez'in hayatını kaybettiği tarih olması, günün öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.