18 Eylül tarihinde tarih boyunca Türkiye ve dünyada önemli gelişmeler yaşandı. 1048'de Büyük Selçuklu kuvvetleri Pasinler'de Bizans ordusunu mağlup ederken, 1739'da Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında Belgrad Antlaşması imzalandı. 1921'de Mustafa Kemal Paşa Sakarya Zaferi'nin ardından Ankara'ya döndü. Peki 18 Eylül'de kimler doğdu, kimler hayatını kaybetti? İşte 18 Eylül tarihte bugün...

18 Eylül'de tarihte bugün neler oldu?

1048: Pasinler Savaşı kazanıldı

18 Eylül 1048, Türk ve İslam tarihi açısından önemli tarihlerden biri oldu. İbrahim Yınal Bey komutasındaki Büyük Selçuklu kuvvetleri, Pasinler Ovası'nda Bizans ve Gürcü birlikleriyle karşı karşıya geldi.

Pasinler Savaşı'nda Selçuklu ordusu önemli bir zafer kazandı. Türklerin Bizans karşısındaki ilk büyük zaferlerinden biri kabul edilen savaş, Selçuklu-Bizans ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı oldu. TDV İslâm Ansiklopedisi de savaşın 18 Eylül 1048'de gerçekleştiğini ve Selçuklu kuvvetlerine İbrahim Yınal'ın komuta ettiğini belirtiyor.

1739: Belgrad Antlaşması imzalandı

18 Eylül 1739'da Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında Belgrad Antlaşması imzalandı.

İvaz Mehmed Paşa ile Avusturya temsilcisi Kont Neipperg arasında imzalanan anlaşmayla Belgrad yeniden Osmanlı hâkimiyetine girdi. Aynı dönemde Rusya ile de ayrı bir antlaşma yapılırken Osmanlı Devleti, Avusturya ve Rusya karşısında önemli diplomatik sonuçlar elde etti.

1890: Ertuğrul Fırkateyni Japonya'da battı

18 Eylül 1890'da, Osmanlı donanmasına ait Ertuğrul Fırkateyni Japonya dönüşü sırasında Kuşimoto açıklarında tayfuna yakalandı ve kayalıklara çarparak battı.

Faciada yüzlerce Osmanlı denizcisi hayatını kaybetti. Kazadan yalnızca 69 denizci kurtuldu. Ertuğrul Fırkateyni faciası, Türkiye-Japonya ilişkilerinin tarihindeki en önemli olaylardan biri olarak kabul ediliyor.

1921: Mustafa Kemal Paşa Ankara'ya döndü

Sakarya Meydan Muharebesi'nin 13 Eylül 1921'de Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanmasının ardından, Mustafa Kemal Paşa 18 Eylül 1921'de Ankara'ya döndü.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Millî Mücadele kronolojisinde de 18 Eylül 1921, Mustafa Kemal Paşa'nın Ankara'ya dönüş tarihi olarak yer alıyor.

Sakarya Zaferi'nin ardından 19 Eylül 1921'de TBMM tarafından Mustafa Kemal Paşa'ya Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi verildi.

1922: Erdek ve Biga kurtarıldı

18 Eylül 1922'de Millî Mücadele'nin son döneminde Erdek ve Biga'nın kurtuluşu gerçekleşti. Aynı gün Mustafa Kemal Paşa'nın İzmir'de Fransa'nın İstanbul'daki Yüksek Komiseri General Pelle ile yaptığı görüşmeye ilişkin belgeler de daha sonra yayımlanan diplomatik arşiv çalışmalarında yer aldı.

1932: Türkiye'de ezan Türkçe okundu

18 Eylül 1932, Türkiye'de ezanın Türkçe okunması uygulaması açısından tarihe geçen günlerden biri olarak kayıtlara geçti. Bu dönem, Türkiye'nin dinî hayatında önemli tartışmaların yaşandığı bir sürecin parçasıydı.

1937: Nyon Antlaşması TBMM'de kabul edildi

18 Eylül 1937'de Nyon Antlaşması TBMM'de kabul edildi. Antlaşma, Akdeniz'deki korsanlık faaliyetlerine karşı ortak tedbirler alınmasını öngören uluslararası düzenlemeler arasında yer aldı.

1851: New York Times yayımlanmaya başladı

Dünya basın tarihi açısından da 18 Eylül 1851 önemli bir tarih. ABD'de daha sonra The New York Times adını alacak gazetenin ilk sayısı yayımlandı.

1793: ABD Kongre Binası'nın temel taşı konuldu

18 Eylül 1793'te ABD Başkanı George Washington, Capitol binasının temel taşını yerleştirdi.

1998: ICANN kuruldu

İnternet tarihi açısından 18 Eylül 1998 önemli bir dönüm noktası oldu. İnternet alan adları ve adresleme sisteminin koordinasyonunda önemli rol üstlenen ICANN bu tarihte kuruldu.

18 Eylül'de kimler doğdu?

Greta Garbo – 1905

İsveç doğumlu ünlü sinema oyuncusu Greta Garbo, 18 Eylül 1905'te dünyaya geldi. 1920'ler ve 1930'ların önemli sinema yıldızları arasında yer aldı.

James Gandolfini – 1961

ABD'li oyuncu James Gandolfini, 18 Eylül 1961'de doğdu. Özellikle The Sopranos dizisindeki Tony Soprano karakteriyle dünya çapında tanındı.

James Marsden – 1973

ABD'li oyuncu James Marsden, 18 Eylül 1973'te doğdu. X-Men film serisindeki Cyclops karakteriyle geniş kitlelerce tanındı.

Ronaldo – 1976

Brezilyalı eski futbolcu Ronaldo, 18 Eylül 1976'da dünyaya geldi. Dünya futbolunun tanınmış golcülerinden biri oldu.

Melisa Döngel – 1999

Türk oyuncu Melisa Döngel, 18 Eylül 1999'da İstanbul'da doğdu. Televizyon dizilerindeki rolleriyle tanındı.

18 Eylül'de kimler öldü?

Leonhard Euler – 1783

İsviçreli matematikçi ve fizikçi Leonhard Euler, 18 Eylül 1783'te hayatını kaybetti. Matematik tarihinin en etkili bilim insanlarından biri olarak kabul edilen Euler'in adı çok sayıda matematiksel kavram ve formülle anılıyor.

Dag Hammarskjöld – 1961

Birleşmiş Milletler'in ikinci Genel Sekreteri Dag Hammarskjöld, 18 Eylül 1961'de Kongo'ya yaptığı barış misyonu sırasında uçağının düşmesi sonucu hayatını kaybetti.

Jimi Hendrix – 1970

Rock müziğin unutulmaz gitaristlerinden Jimi Hendrix, 18 Eylül 1970'te Londra'da 27 yaşında hayatını kaybetti.

Nida Tüfekçi – 1993

Türk halk müziğinin önemli isimlerinden saz sanatçısı ve derlemeci Nida Tüfekçi, 18 Eylül 1993'te hayatını kaybetti.

Ruth Bader Ginsburg – 2020

ABD Yüksek Mahkemesi yargıcı Ruth Bader Ginsburg, 18 Eylül 2020'de 87 yaşında hayatını kaybetti.

18 Eylül'ün Türkiye ve İslam tarihi açısından önemi

18 Eylül, özellikle Türk-İslam tarihi bakımından 1048 Pasinler Savaşı nedeniyle dikkat çekiyor. Büyük Selçuklu kuvvetlerinin Bizans karşısındaki zaferi, Anadolu'ya yönelik Türk ilerleyişinin tarihsel sürecinde önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.

Osmanlı tarihi açısından ise 18 Eylül 1739 Belgrad Antlaşması öne çıkıyor. Anlaşmayla Belgrad'ın yeniden Osmanlı hâkimiyetine girmesi, Osmanlı Devleti'nin 18. yüzyıldaki diplomatik ve askerî mücadelesinin önemli sonuçlarından biri oldu.

Millî Mücadele açısından 18 Eylül 1921'de Mustafa Kemal Paşa'nın Ankara'ya dönüşü, Sakarya Zaferi'nin hemen ardından gerçekleşmesi nedeniyle önemli bir tarih olarak öne çıkıyor.

18 Eylül tarihte bugün: Kısa özet

• 1048: Pasinler Savaşı'nda Büyük Selçuklu ordusu Bizans kuvvetlerini yendi.
• 1739: Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında Belgrad Antlaşması imzalandı.
• 1851: New York Times'ın ilk sayısı yayımlandı.
• 1890: Ertuğrul Fırkateyni Japonya açıklarında battı.
• 1921: Mustafa Kemal Paşa Sakarya Zaferi'nin ardından Ankara'ya döndü.
• 1922: Erdek ve Biga kurtarıldı.
• 1932: Türkiye'de ezanın Türkçe okunması uygulaması gerçekleşti.
• 1937: Nyon Antlaşması TBMM'de kabul edildi.
• 1998: ICANN kuruldu.
• 2020: Ruth Bader Ginsburg hayatını kaybetti.

18 Eylül'de doğanlardan bazıları

Greta Garbo, James Gandolfini, James Marsden, Ronaldo ve Melisa Döngel.

18 Eylül'de hayatını kaybedenlerden bazıları

Leonhard Euler, Dag Hammarskjöld, Jimi Hendrix, Nida Tüfekçi ve Ruth Bader Ginsburg.