13 Kasım Tarihte Bugün: Tarihe Geçen Olaylar

Tarih boyunca 13 Kasım, siyasi gelişmelerden bilimsel keşiflere, savaşlardan kültür ve sanat dünyasındaki önemli olaylara kadar pek çok gelişmeye sahne oldu. Türkiye tarihinde yaşanan olayların yanı sıra İslam ve Osmanlı tarihine ilişkin gelişmeler de bu tarihin dikkat çeken başlıkları arasında yer alıyor.

İşte 13 Kasım tarihinde yaşanan önemli olaylar, dünyaya gelen ünlü isimler ve hayatını kaybeden kişiler...

13 Kasım tarihinde yaşanan önemli olaylar

• 1775: Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında General Richard Montgomery komutasındaki Amerikan kuvvetleri Montreal'i ele geçirdi.

• 1887: Londra'da işsizler ve ekonomik sıkıntı yaşayanların düzenlediği protestolar polis müdahalesiyle kanlı olaylara dönüştü. Bu gün tarihe "Kanlı Pazar" olarak geçti.

• 1907: Fransız mühendis Paul Cornu, kendi tasarladığı helikopterle ilk serbest insanlı helikopter uçuşunu gerçekleştirdi.

• ​​​​​​​1918: Birinci Dünya Savaşı'nın ardından İtilaf Devletleri donanmasına ait savaş gemileri İstanbul'a geldi. İstanbul Limanı'na demirleyen donanma, şehrin fiilen işgal edilmesinin başlangıcı oldu.

• 1922: Tekirdağ, Yunan işgalinden kurtularak yeniden Türk yönetimine geçti.

• 1927: New York ile New Jersey'i birbirine bağlayan Holland Tüneli araç trafiğine açıldı.

• 1956: ABD Yüksek Mahkemesi, Alabama eyaletindeki otobüslerde ırk ayrımcılığını sona erdiren kararı onayladı.

• 1971: NASA'nın Mariner 9 uzay aracı, Mars yörüngesine girerek başka bir gezegenin yörüngesine yerleşen ilk uzay aracı oldu.

• 1982: ABD'nin başkenti Washington'da Vietnam Savaşı'nda hayatını kaybeden Amerikan askerleri anısına Vietnam Gazileri Anıtı açıldı.

• 1985: Kolombiya'da Nevado del Ruiz Yanardağı'nın patlaması sonucu meydana gelen çamur akıntıları Armero kentinde büyük yıkıma neden oldu. Felakette yaklaşık 23 bin kişi hayatını kaybetti.

• 2001: Afganistan'da Taliban yönetimine karşı mücadele eden Kuzey İttifakı güçleri Kabil'e girdi.

• 2015: Fransa'nın başkenti Paris'te eş zamanlı terör saldırıları düzenlendi. Saldırılarda yaklaşık 130 kişi hayatını kaybetti.

• 2022: İstanbul İstiklal Caddesi'nde bombalı saldırı meydana geldi. Saldırıda 6 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı.

13 Kasım'ın Türkiye ve Osmanlı tarihi açısından önemi

İstanbul'un işgalinde dönüm noktası: 13 Kasım 1918

13 Kasım 1918, Türkiye tarihinin en önemli ve hüzünlü tarihlerinden biridir. Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerini gerekçe gösteren İtilaf Devletleri donanması İstanbul'a geldi.

İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden oluşan donanma, 13 Kasım 1918'de İstanbul Limanı'na demirledi. Gemilerin karaya asker çıkarmasıyla İstanbul fiilen işgal altına girdi.

Aynı gün Mustafa Kemal Paşa da Adana'dan İstanbul'a geldi. İstanbul'un fiilî işgali, 16 Mart 1920'de resmî işgale dönüştü. Şehir, 6 Ekim 1923'te işgalden kurtuldu.

Tekirdağ düşman işgalinden kurtuldu (1922)

13 Kasım 1922, Tekirdağ için de önemli bir tarihtir. 20 Temmuz 1920'de Yunan kuvvetleri tarafından işgal edilen şehir, Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın ardından 13 Kasım 1922'de düşman işgalinden tamamen kurtarıldı.

Bu tarih, Tekirdağ'da her yıl Kurtuluş Günü olarak anılıyor.

13 Kasım'ın İslam tarihi açısından önemi

13 Kasım, Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgal edildiği tarih olması nedeniyle İslam dünyası ve Osmanlı tarihi açısından da önemli bir yere sahiptir.

İstanbul'un işgali ve Osmanlı'nın son dönemi: 13 Kasım 1918'de başlayan fiilî işgal, Osmanlı Devleti'nin siyasi ve askerî açıdan yaşadığı en zor dönemlerden birinin simgelerinden biri oldu. İstanbul'un işgali, Müslüman dünyasında da büyük yankı uyandırdı.

Mehmed Zâhid Kotku'nun vefatı (1980): İslam dünyasının tanınmış din âlimlerinden, mutasavvıf ve İskenderpaşa Camii'nin eski imamlarından Mehmed Zâhid Kotku, 13 Kasım 1980 tarihinde İstanbul'da hayatını kaybetti. Cenaze namazı Süleymaniye Camii'nde kılındı. Süleymaniye Camii haziresine defnedildi.

13 Kasım'da kimler doğdu?

13 Kasım tarihinde dünyaya gelen tanınmış isimler arasında sanatçılar, yazarlar, siyasetçiler ve sporcular bulunuyor.

• 354 – Aziz Augustinus: Hristiyan düşünce tarihinin önemli ilahiyatçılarından.

• 1850 – Robert Louis Stevenson: Define Adası ve Dr. Jekyll ile Bay Hyde eserleriyle tanınan İskoç yazar.

• 1912 – Sıtkı Koçman: Türk iş insanı ve hayırsever.

• 1932 – Fahrettin Aslan: Türk gazino işletmecisi.

• 1955 – Whoopi Goldberg: Amerikalı oyuncu ve komedyen.

• 1961 – Metin Uca: Türk sunucu, yazar ve televizyon programcısı.

• 1967 – Jimmy Kimmel: Amerikalı televizyon sunucusu ve komedyen.

• 1969 – Gerard Butler: İskoç oyuncu.

• 1970 – Ajlan Büyükburç: Türk pop müziği sanatçısı.

• 1984 – İsmail Demirci: Türk oyuncu.

• 1997 – Emma Raducanu: İngiliz tenisçi.

13 Kasım'da kimler hayatını kaybetti?

13 Kasım tarihinde sanat, edebiyat, siyaset ve din dünyasından önemli isimler yaşamını yitirdi.

• 1093 – Malcolm III: İskoçya kralı.

• 1868 – Gioachino Rossini: İtalyan opera bestecisi.

• 1903 – Camille Pissarro: Empresyonist akımın önemli ressamlarından.

• 1957 – Nuri Demirağ: Türk iş insanı, sanayici ve siyasetçi.

• 1971 – Celal Esat Arseven: Türk sanat tarihçisi, ressam, yazar ve karikatürist.

• 1980 – Mehmed Zâhid Kotku: Türk din âlimi ve mutasavvıf.

• 1994 – Nedim Günsür: Türk ressam.

• 2005 – Eddie Guerrero: Meksika asıllı Amerikalı profesyonel güreşçi.

• 2023 – Kaşif Kozinoğlu: Eski MİT Dış Operasyonlar Dairesi Başkanı.

Ayrıca 13 Kasım tarihi, Türk edebiyatı ve sanat tarihi açısından önemli isimlerden Celal Esat Arseven'in de vefat yıl dönümüdür.

13 Kasım'ın öne çıkan tarihi başlıkları

13 Kasım takviminde öne çıkan gelişmeler şöyle sıralanabilir:

• İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından fiilen işgal edilmesi (1918).

• Tekirdağ'ın düşman işgalinden kurtulması (1922).

• Paul Cornu'nun ilk serbest insanlı helikopter uçuşunu gerçekleştirmesi (1907).

• Mariner 9'un Mars yörüngesine giren ilk uzay aracı olması (1971).

• Mehmed Zâhid Kotku'nun vefatı (1980).

• Paris'te terör saldırılarının düzenlenmesi (2015).

• İstiklal Caddesi'nde bombalı saldırının yaşanması (2022).