15 Kasım tarihinde tarihe damga vuran önemli gelişmeler yaşandı. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanından Osmanlı'nın Bağdat Kuşatması'na, Seyit Rıza'nın idamından Türkiye'nin Filistin Devleti'ni tanımasına kadar 15 Kasım'da yaşanan olayları, doğan ve hayatını kaybeden isimleri derledik.

15 Kasım tarihinde tarihte neler yaşandı?

Tarih boyunca 15 Kasım, Türkiye, Osmanlı ve dünya tarihinde önemli gelişmelere sahne oldu. Kıbrıs Türk halkının siyasi tarihinde dönüm noktası olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanı, Osmanlı döneminde yaşanan önemli gelişmeler ve Türkiye'nin Filistin'i tanıması bu tarihin öne çıkan olayları arasında yer aldı.

İşte 15 Kasım tarihinde yaşanan önemli olaylar, dünyaya gelen ve hayatını kaybeden tanınmış isimler...

15 Kasım'da yaşanan önemli olaylar

• 1638: Osmanlı ordusu, Sultan IV. Murad komutasında Bağdat Kuşatması'nı başlattı. Şehir, 24 Aralık 1638'de Osmanlı hâkimiyetine girdi.

• 1808: Osmanlı tarihinde Alemdar Vakası olarak bilinen Yeniçeri Ayaklanması başladı. Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa'nın ölümü 16 Kasım'a tarihlenmektedir.

• 1889: Brezilya'da monarşi sona erdi ve cumhuriyet ilan edildi.

• 1920: Milletler Cemiyeti'nin ilk genel kurul toplantısı İsviçre'nin Cenevre kentinde gerçekleştirildi.

• 1924: İstanbul'da yükseköğrenim öğrencileri, kendilerine indirimli ulaşım tarifesi uygulamayan tramvay şirketini protesto etti.

• 1937: Seyit Rıza ve beraberindeki altı kişi, Elazığ'da idam edildi.

• 1942: Türkiye'de ekmek satışında memurlar ve diğer vatandaşlar için farklı fiyat uygulamasına geçildi.

• 1956: Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) kuruldu.

• 1971: Intel, dünyanın ilk ticari tek çipli mikroişlemcisi Intel 4004'ü tanıttı.

• 1975: İstanbul Devlet Klasik Türk Müziği Korosu kuruldu.

• 1979: İstanbul Haydarpaşa açıklarında Rumen tankeri Independenta ile Yunan gemisi Evrenia çarpıştı. Meydana gelen patlama ve yangın büyük bir deniz felaketine ve çevre kirliliğine yol açtı.

• 1983: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilan edildi.

• 1988: Filistin Devleti'nin bağımsızlığı ilan edildi. Türkiye, Filistin Devleti'ni tanıdığını açıkladı.

• 1995: Türkiye A Millî Futbol Takımı, İsveç ile deplasmanda 2-2 berabere kalarak tarihinde ilk kez Avrupa Futbol Şampiyonası finallerine katılma hakkı kazandı.

• 2003: İstanbul'da Neve Şalom ve Bet İsrael sinagoglarına bombalı saldırılar düzenlendi. Saldırılarda çok sayıda kişi hayatını kaybetti.

• 2015: Antalya'da G20 Liderler Zirvesi gerçekleştirildi.

15 Kasım'ın Türkiye ve İslam tarihi açısından önemi

15 Kasım, özellikle Kıbrıs, Filistin ve Osmanlı tarihi bakımından dikkat çeken bir gündür.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ilan edildi (1983)

15 Kasım'ın Türkiye tarihi açısından en önemli gelişmelerinden biri

Kuzey Kıbrıs Türk Federe Devleti Meclisi, 15 Kasım 1983 tarihinde bağımsızlık kararı alarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni ilan etti. Rauf Denktaş, KKTC'nin kurucu cumhurbaşkanı oldu. 15 Kasım, Kuzey Kıbrıs'ta Cumhuriyet Bayramı olarak kutlanıyor.

Türkiye, Filistin Devleti'ni tanıdı (1988)

15 Kasım 1988 tarihinde Filistin Ulusal Konseyi, Cezayir'de bağımsız Filistin Devleti'nin kuruluşunu ilan etti. Aynı gün Türkiye de Filistin Devleti'ni tanıdığını açıkladı. Bu gelişme, Türkiye-Filistin ilişkileri açısından önemli bir dönüm noktası oldu.

Osmanlı ordusu Bağdat'ı kuşattı (1638)

Sultan IV. Murad'ın doğu seferi kapsamında Osmanlı ordusu, 15 Kasım 1638'de Bağdat önlerine gelerek kuşatmayı başlattı. Safevîlerin kontrolündeki şehir, yaklaşık 40 gün süren kuşatmanın ardından 24 Aralık 1638'de Osmanlı yönetimine geçti. Bağdat'ın alınması, Osmanlı-Safevî mücadelesinin önemli dönüm noktalarından biri oldu.

Alemdar Vakası başladı (1808)

15 Kasım 1808 gecesi İstanbul'da Yeniçeri Ayaklanması başladı. Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa, Bâbıâli'de isyancılara karşı direndi. Cephaneliği ateşlemesi sonucu 16 Kasım 1808'de hayatını kaybetti. Bu olay, Osmanlı tarihinde Alemdar Vakası olarak anılıyor.

15 Kasım'da kimler doğdu?

15 Kasım tarihinde dünyaya gelen tanınmış isimler arasında sanatçılar, bilim insanları, siyasetçiler ve sporcular bulunuyor.

• 1738 – William Herschel: Uranüs gezegenini keşfeden Alman asıllı İngiliz astronom.

• 1886 – René Guénon: İslam'ı kabul ettikten sonra Abdülvâhid Yahyâ adını kullanan Fransız düşünür ve yazar.

• 1887 – Georgia O'Keeffe: Amerikalı ressam, modern sanatın önemli temsilcilerinden.

• 1891 – Erwin Rommel: Alman askerî komutan.

• 1903 – Ercüment Behzat Lav: Türk şair, yazar ve tiyatro sanatçısı.

• 1929 – Ed Asner: Amerikalı oyuncu.

• 1930 – J. G. Ballard: İngiliz yazar.

• 1932 – Petula Clark: İngiliz şarkıcı ve oyuncu.

• 1942 – Daniel Barenboim: Dünyaca tanınan orkestra şefi ve piyanist.

• 1945 – Ferdi Tayfur: Türk arabesk müziğinin tanınmış sanatçısı.

• 1965 – Tuluyhan Uğurlu: Türk piyanist ve besteci.

15 Kasım'da kimler hayatını kaybetti?

15 Kasım tarihinde hayatını kaybeden önemli isimler arasında bilim, edebiyat, siyaset ve sanat dünyasından kişiler bulunuyor.

• 1630 – Johannes Kepler: Alman astronom ve matematikçi.

• 1670 – Jan Amos Comenius: Çek eğitimci, filozof ve yazar.

• 1787 – Christoph Willibald Gluck: Alman besteci.

• 1916 – Henryk Sienkiewicz: Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Polonyalı yazar. Quo Vadis romanının yazarı.

• 1917 – Émile Durkheim: Modern sosyolojinin kurucuları arasında gösterilen Fransız sosyolog.

• 1937 – Seyit Rıza: Dersim olaylarının liderlerinden. 15 Kasım 1937'de Elazığ'da idam edildi.

• 1946 – Hermann Göring: Nazi Almanyası'nın üst düzey yöneticilerinden.

• 1954 – Lionel Barrymore: Amerikalı oyuncu.

• 1958 – Tyrone Power: Amerikalı sinema oyuncusu.

• 1976 – Jean Gabin: Fransız sinemasının önemli oyuncularından.

• 1980 – Sedat Veyis Örnek: Türk halk bilimci, etnolog ve akademisyen.

• 1993 – Nazife Güran: Türk besteci.

• 1998 – Faruk Erem: Türk hukukçu, akademisyen ve yazar.

• 2020 – Ray Clemence: İngiliz eski millî futbol kalecisi.

15 Kasım'ın hafızalarda kalan olayları

15 Kasım denildiğinde Türkiye açısından ilk akla gelen gelişme, KKTC'nin kuruluşudur. Bunun yanında 1988 yılında Filistin Devleti'nin ilan edilmesi ve Türkiye tarafından tanınması da tarihin önemli gelişmeleri arasında yer alıyor.

Osmanlı tarihinde Bağdat Kuşatması ve Alemdar Vakası, bu tarihin tarihî önemini artırıyor. Bilim dünyasında Johannes Kepler'in, edebiyatta Henryk Sienkiewicz'in, müzik dünyasında ise Ferdi Tayfur'un 15 Kasım tarihli biyografik kayıtları dikkat çekiyor.